II. Kafli - Námsframvinda
2.1. Almennt.
Almennt telst námsmaður í fullu námi ljúki hann 60 ECTS–einingum eða ígildi þeirra á skólaári í einum námsferli (ECTS stendur fyrir „European Credit Transfer and Accumulation System“). Námsmaður sem lýkur fleiri en 60 ECTS-einingum á námsárinu í sama námsferli á rétt á að nýta þær til frekara láns innan ársins, allt að 80 ECTS-einingum, eða flytja þær á síðari námsár í sama námsferli. Nýr námsferill hefst skipti námsmaður um skóla, námsgrein eða námsgráðu.
Hafi námsmaður ekki lokið 90 ECTS-einingum eftir að hafa fengið aðstoð á tveimur námsárum þarf námsmaður að ljúka að lágmarki 22 ECTS-einingum eða ígildi þeirra til að eiga rétt á frekari námslánum. Samsvarandi gildir ef námsmaður hefur ekki lokið 135 ECTS-einingum eftir að hafa fengið aðstoð á þremur námsárum og ef námsmaður hefur ekki lokið 180 ECTS-einingum eftir aðstoð á fjórum námsárum.
Námsframvinda er metin á þeim námsárum sem námsmaður nýtur aðstoðar. Hámarksfjöldi eininga sem lánað er fyrir á einstökum námsbrautum tekur mið af skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins. Einungis er tekið tillit til námskeiða sem nýtast til lokaprófs en metnar einingar úr fyrra námi teljast ekki til námsframvindu.
Heildarsvigrúm til þess að ljúka námi ákveðst af reglum sjóðsins um framvindu
náms, sbr. 4. mgr., og leyfilega hámarksnámslengd, sbr. gr. 2.3. Þegar heildarsvigrúm í grunnháskólanámi í bandarískum háskólum er metið er fyrsta árið ekki meðtalið. Námsmaður telst hafa fullnýtt svigrúm sitt þegar hann hefur fengið lán eða frestun á lokun skuldabréfs í þann árafjölda sem heildarsvigrúm gerir ráð fyrir.
2.1.1 Sumartími.
Nám á sumarönn tilheyrir undangengnu námsári. Ljúki námsmaður einingum umfram 60 ECTS á námsári, þá þarf námsmaður að óska sérstaklega eftir viðbótarláni fyrir þeim einingum. Aldrei er þó lánað fyrir fleiri en 80 ECTS á hverju námsári. Til að eiga rétt á sérstöku skólagjaldaláni á sumarönn þarf námsmaður að ljúka a.m.k. 75 ECTS á námsárinu, sbr. gr. 4.8. Námsmaður sem fær lánað fyrir fleiri en 60 ECTS-einingum á skólaárinu telst hafa fengið aðstoð sjóðsins í 1,25 aðstoðarár.
2.2. Lánshæfar einingar.
Námsmaður þarf að ljúka í það minnsta 20 ECTS-einingum eða ígildi þeirra í einum námsferli á skólaárinu til að eiga rétt á námsláni. Ljúki námsmaður 20 - 30 ECTS-einingum á hann rétt á láni vegna lokinna eininga þ.e. allt að 30 einingum. Ekki er veitt frekara lán á námsárinu nema námsmaður ljúki 40 ECTS-einingum eða fleiri og á hann þá rétt á láni vegna allra lokinna eininga, allt að 80 ECTS-eininga á námsárinu.
Einungis er lánað einu sinni fyrir hverja lokna einingu nema í námi þar sem fjöldatakmarkanir eru sbr. gr. 2.4.1.
2.3. Námslengd.
2.3.1. Hvað telst aðstoðarár?
Námsmaður telst hafa fengið lán í eitt aðstoðarár hafi hann fengið lán fyrir 31 – 60 ECTS-einingum. Lán fyrir 30 ECTS-einingum eða færri á námsárinu telst hálft aðstoðarár og lán fyrir 61-80 ECTS-einingum telst 1,25 aðstoðarár.
2.3.2. Fimm ára reglan.
Að uppfylltum skilyrðum um námsframvindu getur námsmaður að hámarki fengið lán í allt að fimm aðstoðarár samanlagt. Þó er heimilt að veita námsmanni undanþágu frá ofangreindu hámarki og veita honum lán í allt að eitt námsár til viðbótar ef eitt eftirfarandi skilyrða er uppfyllt:
2.3.3. Tíu ára reglan.
Leggi námsmaður stund á framhaldsháskólanám er heimilt að veita honum lán umfram það hámark sem tilgreint er í gr. 2.3.2. Samanlagður tími sem námsmaður getur fengið lán er að hámarki 10 aðstoðarár. Með framhaldsháskólanámi er átt við doktors- eða licentiatnám, meistaranám eða sambærilegt nám að loknu þriggja ára háskólanámi skv. skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins. Auk þess er átt við háskólanám eftir þrjú ár skv. skipulagi skóla, á námsbrautum sem eru skipulagðar sem lengra nám en þrjú ár. Í bandarískum háskólum er þó miðað við nám eftir 4 ár. Allt að eins árs starfstengt viðbótarháskólanám, sem ekki lýkur með æðri prófgráðu, t.d. kennslufræði til kennsluréttinda, félagsráðgjöf, listnám og námsráðgjöf, getur talist vera framhaldsháskólanám.
Heildarsvigrúm til þess að ljúka tiltekinni námsbraut getur þó aldrei verið meira en reglur sjóðsins um framvindu náms gera ráð fyrir sbr. gr. 2.1. og 2.2.
2.3.4. Einkanám.
Einkanám, t.d. í söng eða tónlist telst til náms á grunnháskólastigi.
2.4. Aukið svigrúm í námi.
2.4.1. Almennt.
Námsmaður sem lýkur fleiri en 60 ECTS-einingum á námsárinu á rétt á að nýta þær innan ársins eða flytja þær á síðari námsár í sama námsferli. Nýr námsferill hefst skipti námsmaður um skóla, námsgrein eða námsgráðu.
Missi námsmaður rétt til eininga sem hann hafði áður áunnið sér og fengið lán til að ljúka telst hann skulda þann einingafjölda sem hann missti rétt til og skal skuld hans þá dregin frá þeim einingum sem hann lýkur áður en lánsréttur hans er metinn. Einingaskuld sem er orðin meira en tíu ára gömul skal þó ekki meðtalin. Þetta á m.a. við þegar endurtaka þarf nám vegna fjöldatakmarkana sem kveðið er á um í reglugerð viðkomandi skóla, eða vegna þess að námsmaður gerir of langt hlé á námi skv. reglum skóla. Þó er heimilt að veita námsmanni, sem skilað hefur fullnægjandi árangri á fyrsta misseri en ekki komist áfram í námi eingöngu vegna reglna um fjöldatakmarkanir, lán til þess að endurtaka misserið einu sinni.
Heimilt er að bæta við lánsrétti út á að hámarki 20 ECTS-einingar í eftirfarandi tilfellum:
a) Námsmaður er að ljúka námi og uppfyllir ekki skilyrði um námsframvindu, sbr. gr. 2.2. þar sem lánsréttur hans er minni en 20 ECTS-einingar. Heimilt er að veita honum lán vegna 20 ECTS-eininga, ljúki hann að lágmarki 20 ECTS-einingum á námsárinu. Sama gildir ef lánsréttur námsmanns er á milli 30 og 40 ECTS-eininga, er þá heimilt að veita honum lán vegna 40 ECTS-eininga, ljúki hann að lágmarki 40 ECTS-einingum á námsárinu.
b) Námsmaður hefur dvalið erlendis sem skiptinemi, (t.d. ERASMUS og NORDPLUS) og fengið námskeiðin metin sem valnámskeið umfram lágmarkseiningafjölda til lokaprófs skv. skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins.
c) Námsmaður stundar meistara- eða doktorsnám og hefur gert persónubundna námsáætlun um fulla námsframvindu til loka námsins sem yfirstjórn námsgreinar hefur staðfest. Lokaafgreiðsla láns skv. heimild þessari verður ekki nema fyrir liggi staðfesting á að námsmaður hafi uppfyllt öll skilyrði til útskriftar.
2.4.2. Mat á ástundun.
Heimilt er að veita lán að fengnu ástundunarvottorði ef námsmenn taka einungis próf einu sinni á ári eða eftir lengri tíma. Lán er þá veitt í samræmi við árangur ef námsframvinda er metin í vottorðinu. Heimilt er að veita lán út á 30 ECTS-einingar ef skýrt kemur fram í vottorði að viðkomandi hafi stundað fullt nám. Þegar niðurstaða námsársins liggur fyrir er námsframvindan endurmetin og kunna áður afgreidd lán að vera endurkræf sem ofgreidd lán sbr. gr. 5.7.
Stundi námsmaður nám í skóla þar sem fullt nám á námsárinu er skipulagt sem þrjár annir og námsmaður lýkur 13 – 19 ECTS-einingum á fyrstu önn, er heimilt að veita lán í samræmi við loknar einingar að fengnu ástundunarvottorði vegna næstu annar. Þegar niðurstaða námsársins liggur fyrir er námsframvindan endurmetin og kunna áður afgreidd lán að vera endurkræf sem ofgreidd lán sbr. gr. 5.7.
Sé námsmaður að ljúka námi er ekki heimilt að afgreiða lán að fullu á námsárinu fyrr en staðfesting á námslokum liggi fyrir.
2.4.3. Veikindi.
Skilyrði fyrir því að námsmaður eigi rétt á auknu svigrúmi skv. þessari grein er að hann hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi eða hann skili fullnægjandi árangri á næsta misseri eftir að hann þarf á svigrúminu að halda.
Heimilt er við mat á námsframvindu að taka tillit til þess ef námsmaður, veikist verulega á námstíma. Er þá heimilt að að bæta allt að 5 ECTS-einingum við loknar einingar þannig að lánsréttur verði 20 ECTS-einingar. Veikist námsmaður á seinni hluta annar eða í prófum er heimilt að bæta allt að 20 ECTS-einingum við loknar einingar þannig að lánsréttur verði 20 ECTS-einingar. Hámarkssvigrúm eykst ekki að jafnaði vegna þessa. Undanþága þessi getur einnig átt við ef alvarleg veikindi maka, barns eða foreldra námsmanns hafa kallað á innlögn á sjúkrahús eða sambærilega umönnun og þau raskað verulega högum námsmannsins. Skilyrði fyrir veitingu undanþágu vegna veikinda námsmanns er að námsmaður framvísi læknisvottorði þar sem greinilega komi fram á hvaða tíma vitjað var læknis og á hvaða tímabili námsmaður var óvinnufær vegna veikinda að mati læknis. Skilyrði fyrir veitingu undanþágu vegna veikinda maka, barns eða foreldra er að læknisvottorði sé framvísað þar sem greinilega komi fram hvenær læknis var vitjað, að um veruleg veikindi hafi verið að ræða og hvenær umönnunar var þörf.
Með sambærilegum hætti er heimilt að taka tillit til andláts í nánustu fjölskyldu við mat á
námsframvindu. Til nánustu fjölskyldu skv. þessari reglu skulu teljast foreldrar námsmanns og maka, afar og ömmur námsmanns og maka, systkini námsmanns og maka og börn þeirra.
Námsmaður sem hefur fengið undanþágu vegna veikinda en skilað minna en 15 ECTS-einingum á ekki rétt á að tekið sé tillit til veikinda að nýju fyrr en hann hefur skilað námsárangri sem hann vantaði til að ljúka 15 ECTS-einingum.
2.4.4. Barnsburður.
Eignist námsmaður barn á námstíma er heimilt að bæta allt að 15 ECTS-einingum við árangur hans þegar lán til hans er reiknað, en með viðbótinni skal lánið þó ekki vera hærra en sem nemur 20 ECTS-einingum. Hámarkssvigrúm eykst ekki að jafnaði vegna þessa. Námsmanni er heimilt að nýta þetta svigrúm á síðari hluta meðgöngu og fram að 12 mánaða aldri barns. Fæðingarvottorð/læknisvottorð þarf að liggja fyrir í slíku tilviki. Skilyrði þessarar undanþágu er að námsmaður fari með forsjá barns og barnið eigi lögheimili hjá honum eða búi sannanlega hjá honum á námstíma. Samanlagt skal þó viðbótarsvigrúm beggja foreldra vegna einnar fæðingar ekki vera hærra en 15 ECTS-einingar.
2.4.5. Örorka og lesblinda.
Geti námsmaður vegna örorku sinnar að mati lækna ekki skilað lágmarksárangri skv. reglum sjóðsins, er heimilt að bæta allt að 10 ECTS-einingum á misseri við loknar einingar þannig að lánsréttur verði 20 ECTS-einingar. Heildarsvigrúm í náminu eykst að jafnaði ekki vegna þessa, sbr. þó gr. 2.3.2. Skilyrði fyrir undanþágu skv. þessari grein er að fyrir liggi mat læknis á að læknisfræðileg örorka viðkomandi sé a.m.k. 75%. Sækja þarf sérstaklega um fyrrnefnda undanþágu til stjórnar sjóðsins. Umsókn þarf að fylgja staðfest námsáætlun og læknisvottorð. Ákvæði þessarar greinar á einnig við ef lesblinda (dyslexia) háir námsmanni og hægir óhjákvæmilega á námsframvindu hans samkvæmt mati sérfræðings og skóla.
2.5. Lokun skuldabréfs.
2.5.1. Almennt.
Skuldabréfi er lokað þegar námsmaður hættir að þiggja lán og er þá miðað við lok síðasta aðstoðartímabils. Telst sá tímapunktur námslok í skilningi laga nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna og reglugerðar nr. 602/1997 um Lánasjóð íslenskra námsmanna.
2.5.2. Frestun á lokun skuldabréfs.
Heimilt er að fresta lokun skuldabréfs ljúki námsmaður lánshæfum námsárangri á næsta námsári eftir að hann þáði síðast aðstoð. Námsmaður skal þá sækja sérstaklega um frestunina og eftir því sem við á gilda sömu reglur um frestun á lokun skuldabréfs eins og gilda um lánsumsókn og námsframvindu, sbr. II. kafli – Námsframvinda og gr. 5.1.
Ef námsmaður gerir hlé á námi sínu lengur en eitt námsár er ekki heimilt að fresta lokun skuldabréfs og miðast lokun skuldabréfsins þá við lok síðasta aðstoðartímabils fyrir námshlé. Þegar námsmaður hefur aftur nám að loknu slíku námshléi skal líta á það sem nýtt nám með útgáfu á nýju skuldabréfi.
2.5.3. Skilyrðum til útskriftar lokið.
Eigi námsmaður rétt á frestun á lokun skuldabréfs, sbr. gr. 2.5.2., skal hún teljast við lok þess námstíma sem námsmaðurinn lýkur öllum skilyrðum til að útskrifast. Frestun á útborgun námsláns, t.d. vegna síðbúinna skila á upplýsingum hefur ekki í för með sér frestun á lokun skuldabréfs.
2.5.4. Svigrúm til námslána fullnýtt.
Eigi námsmaður ekki rétt á frekari lánum þar sem hann hefur fullnýtt svigrúm, skal lokun skuldabréfsins miðast við lok síðasta aðstoðartímabils. Heimilt er þó að fresta námslokum um eitt ár hafi námsmaður fullnýtt svigrúm sit skv. gr. 2.3.2 og 2.3.3 og skili lánshæfum námsárangri á því námsári.
2.5.5. Vafi um lokun skuldabréfs.
Sjóðsstjórn ákveður lokun skuldabréfs í vafatilfellum.