Algengar spurningar námsmenn

Upplýsingar og gögn sem námsmenn þurfa að skila eftir að þeir hafa lagt inn umsókn eru afar mismunandi eftir hverju námi fyrir sig og hvar námsmaðurinn er staddur á námsferlinum.

Sumir eru beðnir um staðfestingu á innritun í námið sem þeir eru að fara í, aðrir um staðfestingu á því að þeir séu einstæðir foreldrar, enn aðrir um stöðuna í náminu - allt eftir aðstæðum hvers og eins.

Eftir að þú hefur skilað inn umsókn færðu tilkynningu frá Lánasjóðnum þar sem tilgreind eru þau gögn og upplýsingar sem þú þarft að skila inn.

Mikilvægt er að lesa bréfið vandlega og skila inn öllum umbeðnum gögnum ekki síðar en tveimur mánuðum eftir að bréfið berst. Ef gögnum er ekki skilað fyrir þann tíma er heimilt að fella umsókn um námslán úr gildi.
 
Þess má geta að ekki þurfa allir að senda viðbótargögn með umsókninni, það fer allt eftir aðstæðum og stöðu í námi. Námsmenn geta alltaf kannað hvort gögn frá þeim vantar á Mitt svæði.

Nokkur atriði hafa áhrif á upphæðina sem þú getur fengið í námslán. Þú getur sett inn þínar forsendur beint inn í reiknivélina hér á síðunni. Þessi atriði hafa m.a. áhrif:

• Landið þar sem þú ert í námi. Framfærslupphæðin er breytileg eftir löndum. Framfærslutafla sýnir lán fyrir hverja einingu í hverju landi í viðkomandi gjaldmiðli, miðað við heimilisaðstæður námsmanns. Dæmi: Einhleypur námsmaður sem býr ekki hjá foreldrum og stundar nám á Íslandi fær 19.919 kr. fyrir hverja ECTS-einingu.
• Eins og kemur fram að ofan hafa heimilis- og fjölskylduaðstæður námsmanns áhrif á upphæðina, hvort námsmaður býr hjá foreldrum eða einn, hvort hann er í sambúð og hvort hann á börn.  Allar upphæðir um þetta eru í framfærslutöflunni.
• Tekjur námsmanns hafa áhrif á lánsupphæðina. Sjá nánar í svari við spurningunni Hvernig hafa tekjur áhrif á lán?

Nám er eingöngu lánshæft ef skólinn skipuleggur það sem fullt nám á hverju skólaári. Fullt nám er 60 ECTS-einingar eða sambærilegt.

Nám í öllum háskólum er lánshæft ef það er skipulagt sem fullt nám. En einnig er lánað til ýmiskonar sérnáms, sjá nánar annað nám á Íslandi, nám erlendis, skiptinám.
Heimilt er að veita skólagjaldalán eingöngu til náms sem skipulagt er sem 45-59 ECTS-eininga nám á hverju skólaárinu. Það verður hins vegar að vera a.m.k. 45 ECTS-einingar á hverju skólaári, þ.e. 75% nám sem nær ekki yfir lengri tíma en 12 mánuði.

Sjá nánar um þetta undir Lánshæft nám.

• Allar skattskyldar tekjur námsmanns (og maka ef sótt er um makalán)  árið 2011 hafa áhrif á upphæð námsláns veturinn 2011-2012.
• Námsmaður má hafa 750 þús. krónur í tekjur án þess að lánið skerðist.
• Séu tekjurnar hærri  lækkar lánið sem nemur 35% af umframtekjunum, þ.e. 35% af öllum tekjum umfram 750 þús. koma til lækkunar á námsláni.
• Lækkuninni er dreift á allar einingar sem námsmaðurinn skilar og er því jöfn allt námsárið.
• Námsmenn sem eru að koma úr leyfi og voru ekki á námslánum síðasta námsár mega hafa 3.750.000 kr. og síðan skerða umframtekjur lánið með sama hætti og lýst er hér að ofan.

Námsmenn verða að ljúka að minnsta kosti 18 ECTS-einingum á hverri önn til að eiga rétt á námsláni.

Skilyrði að ná þessum einingafjölda á hverri önn, ekki er hægt safna þessum einingum saman yfir skólaárið.  Lágmark er þó það að námsmenn séu skráðir í fullt lánshæft nám sem er 60 ECTS-einingar á skólaári.

Til að fá borgað fullt námslán þarf námsmaður að ljúka 60 ECTS-einingum á skólaári eða 30 ECTS-einingum á önn.

Ljúki hann 18 ECTS-einingum á einni önn fær hann 60% af fullu námsláni fyrir eina önn.

Eftir að námsmaður hefur sótt um námslán og skilað inn þeim upplýsingum sem Lánasjóðurinn óskaði eftir, er útbúin og  lánsáætlun hjá Lánasjóðnum og birt á Mitt svæði. Þar er reiknað út hvað námsmaðurinn fær mikið í námslán út frá t.d. námslandi, fjölskylduhögum námsmanns, tekjum og áætlun um námsframvindu.

Námsmaður getur óskað eftir fyrirgreiðslu banka út á lánsáætlunina sem hann síðan endurgreiðir þegar hann fær námslánið greitt út hjá Lánasjóðnum. Viðskiptabanki námsmanns hefur aðgang að lánsáætlun.

Í janúar fyrir haustönn, hafi námsmaður lokið á bilinu 18 til 30 ECTS-einingum. Aftur er greitt út í lok apríl fyrir vorönn ef námsmaður hefur lokið 36 ECTS-einingum eða meira á skólaárinu.

Þeir sem eru í sumarnámi fá greitt út eftir sumarið. Lágmark er að taka 12 ECTS-einingar á sumarönn

Ef námsmaður sækir ekki um námslán í eitt ár gerir Lánasjóðurinn ráð fyrir að hann sér hættur námi og býr sig undir að loka skuldabréfi hans. Námsmaðurinn fær senda tilkynningu um þetta þar sem segir að námslokin eða lokunardagurinn miðist við lok þess námsárs þegar hann fékk síðast námslán. Frá og með þeim degi reiknast vextir á lánið. Afborganir á láninu hefjast síðan tveimur árum eftir þennan lokadag.

Ef námsmaðurinn er ennþá í fullu lánshæfu námi en er hættur að sækja um námslán getur hann fengið frestun á þessari aðgerð. Hann þarf þá að leggja fram gögn sem sanna að hann sé enn í lánshæfu námi og sé með lánshæfan árangur. Nánar um þetta í Lokun skuldabréfs í úthlutunarreglum.

Ef námsmaður hefur fengið lán sem hann hefur ekki rétt á þá þarf hann að endurgreiða það, annaðhvort með staðgreiðslu eða skuldabréfi með afborgunum til allt að 15 mánaða.

Námsmaður fær ekki frekari námslán fyrr en hann hefur borgað til baka ofgreidda lánið eða samþykkt skuldabréf fyrir greiðslu þess. Um leið og hann hefur samþykkt skuldabréfið telst hann vera í skilum og getur fengið aftur lán.

Ofgreidd lán geta verið af ýmsum ástæðum. Algengustu tilvikin eru þegar námsmaður fær greitt skólagjaldalán fyrirfram vegna annar, en skilar ekki lánshæfum árangri á önninni. Þá á hann ekki rétt á láninu og verður að endurgreiða það.

Önnur algeng ástæða er sú að námsmaður reynist hafa haft hærri tekjur en gefið var upp, lánið er þá endurreiknað og ef í ljós kemur að námsmaðurinn hafi fengið of hátt lán afgreitt, þarf hann að endurgreiða mismuninn.

Lágmarkseiningafjöldi til að fá námslán er 18 ECTS-einingar. Nái námsmaður því ekki vegna veikinda má veita undanþágu og greiða lán fyrir allt að 18 ECTS-einingar.

Skilyrði fyrir þessu er að námsmaður hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi. (18 ECTS-einingum eða sambærilegu).

Með sama hætti er hægt að veita undanþágu vegna veikinda barns, maka eða foreldra námsmanns ef veikindin raska verulega högum námsmanns.

Þetta á einnig við um aukið svigrúm vegna andláts í fjölskyldunni.
Leggja þarf fram beiðni um slíka undanþágu ásamt  nákvæmu læknisvottorði (námsárangur þarf alltaf að liggja fyrir).

Lágmarkseiningafjöldi til að fá námslán er 18 ECTS-einingar. Ef námsmaður eignast barn á meðan námi stendur og nær ekki þessu lágmarki má bæta alllt að 13 ECTS-einingum við námsárangurinn.  Það þýðir að námsmaður þarf að hafa lokið að lágmarki 5 ECTS-einingum á önninni til að eiga rétt á slíkri undanþágu.  Skilyrði fyrir þessu er að námsmaður hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi (18 ECTS-einingar eða sambærilegt).
Þetta svigrúm getur námsmaður nýtt sér frá seinni hluta meðgöngu og þar til barnið er orðið eins árs.

Sækja þarf um námslán fyrir hvert skólaár. Hægt er að sækja um allt skólaárið (haust- og vorönn) í einu lagi.

Til að umsóknin gildi fyrir allt skólaárið þarf hún að berast fyrir 1. desember, berist hún eftir þann tíma gildir hún einungis fyrir nám á vorönn. Lokafrestur vegna náms á vorönn er þó til 1. maí. Umsókn um lán á sumarönn þarf að berast fyrir 1. júlí.

Ef umsóknir berast eftir framangreinda umsóknarfresti getur námsmaður ekki fengið námslán fyrir þá önn.

Best er að sækja um námslán á rafrænu umsóknarblaði á Mínu svæði í heimabankanum eða í gegnum island.is. Til að tengjast svæðinu þarf að skrá sig inn hjá heimabanka eða þjónustusvæði RSK, tenglar inn á þessi svæði eru undir Mitt svæði. Þeir sem hafa ekki aðgang að Mínu svæði geta fyllt út umsóknareyðublað á skrifstofu LÍN, Borgartúni 21. 105 Reykjavík.

Námslán eru verðtryggð og vextir á þeim núna eru 1%. Samkvæmt lögum mega vextirnir vera allt að 3%.  Auk þess er dregið 1,2% lántökugjald af öllum útborguðum lánum.

Námslán eru veitt fyrir nám í viðurkenndum erlendum háskólum sem gera sambærilegar kröfur til undirbúningsnáms (stúdentspróf eða sambærilegt) og háskólar á Íslandi.
Ef skóli er ekki á skrá hjá LÍN þýðir það ekki endilega að hann sé ekki lánshæfur. Erlendir skólar eru ekki settir á skrá hjá LÍN nema námsmaður hafi áður sótt um lán til þess skóla hjá LÍN og fengið samþykkt.

Námsmenn í sérnámi erlendis geta fengið lán ef um er að ræða fullt nám í a.m.k. eitt skólaár. Lánasjóðurinn metur hvort námið er nógu veigamikið varðandi uppbyggingu og starfsréttindi að námi loknu.

Til að fá námslán til einkanáms í tónlist verður námsmaðurinn að hafa lokið viðurkenndu háskólaprófi í tónlist. Lánað er að hámarki í tvö skólaár til einkanáms í tónlist.

Námsmenn geta fengið námslán til tungumálanáms ef þeir hyggja á frekara nám í landinu. Ekki er lánað til tungumálanáms ef um er að ræða ensku, norsku, dönsku og sænsku.

Framhaldsskólanemar sem stefna á stúdentspróf eða sambærilegt próf geta ekki fengið námslán. Hins vegar  er námslán veitt fyrir löggilt iðnnám og annað viðurkennt starfsnám á framhaldsskólastigi  skipulagt af viðeigandi starfsgreinaráði.  Sjá nánar fylgiskjal II.

Námsmenn geta líka átt rétt á námslánum þegar þeir eru að vinna á samningi ef umsamin laun eru lægri en grunnframfærsla námsmannsins. Þegar upphæð námslánanna er reiknuð eru nemalaunin meðhöndlun eins og aðrar tekjur skv. reglum sjóðsins og geta skert lánin.

Ef námið byrjar beint eftir grunnskóla þá er ekki lánað fyrir því í byrjun (fyrstu 1-2 annirnar).

Allir námsmenn erlendis verða sjálfir að senda námsárangur til sjóðsins því sjóðurinn er ekki sjálfur í beinu sambandi við skólana.

Námsárangurinn þarf að vera í bréfi eða á einkunnablaði, á bréfsefni merktu skólanum. Það verður að koma fram nafn námsmanns og skólans, einnig námsárið og einingarnar sem námsmaðurinn lýkur á viðkomandi önn eða skólaári.

Ekki er tekið við tölvupósti sem námsárangri. Hins vegar geta námsmenn eða skóli skannað inn einkunnablöð og sent sem viðhengi í tölvupósti til Lánasjóðsins eða faxað.

Nei. Námsmaður er sjálfur ábyrgur fyrir sínu námsláni og þarf ekki ábyrgðarmann nema hann sé á vanskilaskrá. Í þeim tilfellum þarf hann að tilgreina einhvern aðila sem er tilbúinn að gangast í ábyrgð. Sjá nánar undir Skuldabréf og Réttarstaða ábyrgðarmanna

Allir námsmenn sem fara í nám til útlanda þurfa að hafa umboðsmann sem búsettur er á Íslandi. Umboðsmaðurinn hefur umboð frá námsmanni til að annast hans mál hjá sjóðnum.

Umboðsmaður getur átt von á að sjóðurinn óski eftir milligöngu hans þegar koma þarf tilkynningum eða gögnum til námsmanns.

Umboðsmaðurinn er yfirleitt einhver nákominn ættingi námsmannsins og er í beinum samskiptum við námsmanninn.

Ef námsmaður skilar ekki lágmarks námsárangri, 18 ECTS-einingum, er litið svo á að viðkomandi hafi hætt í námi.  Ef námsmaður hefur fengið fyrirframgreidd skólagjöld verða þau innheimt sérstaklega sem ofgreiðslu lán.  Þau lán þarf annað hvort að endurgreiða strax eða hægt að semja um skuldabréf til 15 mánaða.

Ef námsmenn þurfa að skipta um bankareikning eftir að hafa fengið lánsáætlun þarf bankinn, sem lánsáætlunin er gefin út á, að samþykkja breytinguna.

Bankarnir hafa eyðublöð frá LÍN þar sem þeir geta staðfest samþykki sitt og gefið upp nýja bankareikninginn í leiðinni.

Námsmenn þurfa því að hafa samband við bankann sem þeir eru að flytja sig úr og óska eftir því að upplýsingarnar verði sendar til LÍN.

Hafi námsmaður ekki fengið lánsáætlun má senda tilkynningu um nýjan bankareikning á netfangið lin@lin.is.