Úthlutunarreglur

I. Kafli – Lánshæft nám

1.1 Almennt

Sjóðurinn veitir námslán til framhaldsnáms við viðurkennda skóla eða menntastofnanir sem veita æðri menntun er leiðir til prófgráðu á háskóla-stigi. Sjóðnum er heimilt að veita námslán til sérnáms.

Nám telst lánshæft ef það er skipulagt sem fullt nám í kennsluskrá skóla, 60 ECTS-einingar (ECTS stendur fyrir „European Credit Transfer and Accumulation System“) á hverju skólaári eða a.m.k. 30 ECTS-einingar á hverju misseri í þeim tilvikum þegar námsskipulagið nær ekki yfir heilt skólaár.

Heimilt er að veita námslán vegna skólagjalda, án framfærslu, til náms sem ekki er skipulagt sem 60 ECTS-eininga nám á skólaárinu, sbr. 2. mgr. Námið verður þó að vera skipulagt sem a.m.k. 45 ECTS-eininga nám á hverju námsári, þ.e. 75% af fullu námi, sbr. gr. 2.1, þó aldrei á lengri tíma en 12 mánuðum.

Lán er ekki veitt til náms sem er liður í launuðu starfi samkvæmt ráðningarsamningi. Þetta gildir m.a. um launað framhaldsnám lækna.

Lán er ekki veitt til undirbúningsnáms né heldur til náms sem er framhald af doktorsprófi eða sambærilegu prófi.

Hafi námsmaður fullnýtt svigrúm sitt til lána á ákveðinni námsbraut eða ákveðnu skólastigi, sbr. gr. 2.1, telst frekara nám á viðkomandi náms-braut/skólastigi ekki lánshæft.

Skilyrði til aðstoðar frá sjóðnum er að umsækjandi sé fjárráða.

1.1.1 Réttindi íslenskra námsmanna

Íslenskir ríkisborgarar eiga rétt til námslána uppfylli þeir eitt af eftirtöldum skilyrðum, sbr. 3. gr. reglugerðar nr. 478/2011:

1. Umsækjandi hafi haft 5 ára samfellda búsetu hér á landi fyrir umsóknardag.
2. Umsækjandi hafi verið við launuð störf hér á landi síðustu 12 mánuði fyrir umsóknardag og haft samfellda búsetu á Íslandi á sama tíma eða starfað í skemmri tíma en 12 mánuði fyrir umsóknardag og haft búsetu á Íslandi í tvö ár samanlagt á samfelldu 5 ára tímabili.
3. Hafi launað starf umsækjanda síðustu 12 mánuði fram að upphafi náms ekki verið samfellt, er þó heimilt að samþykkja umsókn í ákveðnum tilvikum sem eru tilgreind í 3. gr. reglugerðar nr. 478/2011.

Að auki er stjórn sjóðsins heimilt í sérstökum tilfellum að leggja sterk tengsl umsækjanda við Ísland að jöfnu við að framangreind skilyrði séu uppfyllt.

1.1.2 Réttindi norrænna námsmanna

Námsmenn frá Norðurlöndum, sem heimilisfastir eru á Íslandi og stunda lánshæft nám hérlendis, njóta námsaðstoðar til jafns við íslenska náms-menn enda hljóti þeir ekki námsaðstoð frá heimalandi sínu sbr. sam-komulag milli Norðurlanda um þessi efni eins og það er á hverjum tíma.

1.1.3 Réttindi EES-ríkisborgara

Námsmenn, sem eru ríkisborgarar í EES-ríki og fjölskyldur þeirra og aðrir sem eru eða hafa verið á þeirra framfæri, eiga rétt á námslánum að uppfylltum eftirtöldum skilyrðum, sbr. 4. og 5. gr. reglugerðar nr. 478/2011:

1. Umsækjandi um námslán er launþegi eða sjálfstæður atvinnu-rekandi, hefur starfað og átt lögheimili skemur en 5 ár á Íslandi og samhengi er milli fyrra starfs og væntanlegs náms.
2. Umsækjandi um námslán hefur haft 5 ára samfellda búsetu á Íslandi fyrir umsóknardag.

1.1.4 Réttindi annarra erlendra námsmanna

Erlendir ríkisborgarar öðlast lánsrétt eins og íslenskir námsmenn á þeirri önn sem samþykkt er að veita þeim ríkisborgararétt.

Erlendir ríkisborgarar, aðrir en ríkisborgarar á Evrópska efnahags-svæðinu (EES), sem eru í hjúskap með íslenskum ríkisborgurum sem uppfylla ákvæði. gr. 1.1.1, og hafa átt lögheimili á Íslandi að lágmarki 2 ár, sl. 5 ár áður en nám hefst, geta sótt um námslán vegna náms sem er stundað á Íslandi eða á Norðurlöndunum.

Aðrir erlendir ríkisborgarar geta átt rétt á námslánum skv. þessari gr. njóti íslenskir námsmenn sambærilegra réttinda í heimalandi þeirra.

1.2 Lánshæft nám á Íslandi

1.2.1 Á háskólastigi   

Nám á háskólastigi er lánshæft og það nám annað sem gerir sambærilegar kröfur til undirbúningsmenntunar og nám á háskólastigi. Nám á háskólastigi í eftirtöldum skólum er lánshæft:

Háskóla Íslands
Háskólanum á Akureyri
Háskólanum á Bifröst
Háskólanum á Hólum
Háskólanum í Reykjavík
Landbúnaðarháskóla Íslands
Listaháskóla Íslands

1.2.2 Sérnám á Íslandi 

Lánshæft sérnám á Íslandi er löggilt iðnnám og annað a.m.k. eins árs starfsnám á framhaldsskólastigi, samþykkt af menntamálaráðuneyti, sem fengið hefur jákvæða umsögn af viðkomandi starfsgreinaráði, og er ekki launað skv. kjarasamningi umfram grunnframfærslu á Íslandi, sbr. gr. 3.1.1 og 3.2. Námið er lánshæft þann tíma sem það er kennt í skóla að undanskildu fyrsta eða fyrstu tveimur misserunum, sbr. 3. mgr., ef hægt er að leggja stund á það beint eftir grunnskólapróf. Ef krafist er aðfara-náms á framhaldsskólastigi er aðfaranámið (fornámið) einnig ólánshæft. Að meðtöldum launuðum starfsnámstíma er námið að hámarki lánshæft 75% af heildartíma námsins.

Ef sérnám beint eftir grunnskólapróf er skipulagt sem fimm missera nám eða styttra í skóla er það ólánshæft fyrsta misserið, en annars tvö fyrstu misserin (6–8 missera nám).

Nám í fjölbrauta- og menntaskólum og öðrum skólum sem bjóða upp á nám sem er liður í undirbúningi til stúdentsprófs eða sambærilegs prófs, er ekki lánshæft skv. þessari grein.

Nánar er gerð grein fyrir lánshæfu sérnámi á Íslandi í fylgiskjali III.

1.3. Lánshæft nám erlendis

1.3.1. Háskólanám.

Lánað er til framhaldsnáms við viðurkenndar stofnanir erlendis, sem gera sambærilegar kröfur til nemenda og gerðar eru í háskólanámi hérlendis, sjá þó ákvæði gr. 4.8 um lán vegna skólagjalda.

1.3.2 Sérnám 

Heimilt er að veita lán til sérnáms erlendis. Lánshæfi er háð því að um sé að ræða viðurkenndan skóla af menntamálayfirvöldum í landinu, námið sé skipulagt sem a.m.k. eins árs nám og sé nægilega veigamikið að mati stjórnar sjóðsins hvað varðar eðli, uppbyggingu, inntökuskilyrði og starfs-réttindi. Ekki er lánað til starfsnáms sem er launað skv. kjarasamningi umfram grunnframfærslu, sbr. gr. 3.1.2 og 3.2.

1.3.3 Einkanám í tónlist

Skilyrði láns til einkanáms í tónlist er að umsækjandi hafi lokið viðurkenndu háskólaprófi í tónlist. Hámarksnámstími sem lánað er til einkanáms er allt að tvö námsár eða 120 ECTS-einingar, sbr. þó gr. 2.3.1.

Umsækjandi þarf að leggja fram upplýsingar um nafn og stöðu kennara, viðfangsefni, námsfyrirkomulag og tónleika ásamt efnisskrám og staðfestingu kennara. Almennt er gerð krafa um að kennari starfi eða hafi starfsreynslu sem tónlistarskólakennari á háskólastigi.

1.3.4 Tungumálanám sem undirbúningsnám

Heimilt er að veita lán til tungumálanáms við útlendingadeildir háskóla ef það er undirbúningur undir nám í landi þar sem annað tungumál en enska eða norðurlandamál (annað en finnska) er talað. Heimilt er að líta á undirbúningsnám í tungumálum sem nám á meistara- eða doktorsstigi, sbr. gr. 2.3.1, hafi námsmaður lokið grunnháskólanámi og hyggist stunda meistara- eða doktorsnám í sömu grein.

Ef námsmaður hefur áður fengið lán til að stunda nám í viðkomandi tungumáli er ekki veitt lán til undirbúningsmálanáms.

Hámarkseiningafjöldi sem veitt er lán til skv. þessari grein, fer eftir viðkomandi tungumáli og er á bilinu 30-90 ECTS-einingar. Sjá nánar í fylgiskjali II.

Ef lánþegi skiptir um námsland að loknu tungumálanámi er honum synjað um aðstoð jafn lengi og hann naut aðstoðar í því námi. Fái námsmaður tungumálanámið metið til styttingar á nýju námi kemur það til styttingar á þeim tíma sem námsmaður á ekki rétt á aðstoð.

Lánshæfi undirbúningsnáms í tungumálum er háð því að um sé að ræða a.m.k. tveggja mánaða skipulagt nám sem talist getur nægjanlega veiga-mikið að því er varðar eðli og uppbyggingu að mati stjórnar sjóðsins (a.m.k. 15 kennslustundir á viku). Einungis er veitt lán einu sinni til undirbúnings-náms í tungumálum.

Áður en lán vegna undirbúningsnáms í tungumálum er afgreitt að fullu þarf að liggja fyrir staðfesting á inngöngu í fagnám.

1.3.5 Upplýsingar um lánshæft nám erlendis

Hjá sjóðnum liggja fyrir upplýsingar um skóla og námsbrautir sem lánað hefur verið til. Ef sótt er um lán í skóla eða námsbraut sem sjóðurinn hefur ekki lánað til þarf stjórn sjóðsins að fjalla um málið. Námsmaður þarf þá að útvega ítarlegar upplýsingar um námið.

II. Kafli – Námsframvinda

2.1 Almennt

Almennt telst námsmaður í fullu námi ljúki hann 60 ECTS–einingum eða ígildi þeirra á skólaári í einum námsferli. Nýr námsferill hefst skipti námsmaður um skóla, námsgrein eða námsgráðu.

Veitt er að hámarki lán fyrir 30 ECTS-einingum á hverju misseri eða 20 ECTS-einingum á hverjum fjórðungi. Á sumarönn er veitt lán fyrir að hámarki 20 ECTS-einingum. Aldrei er veitt meira lán en fyrir 80 ECTS-einingum á hverju námsári.

Hámarksfjöldi eininga sem lánað er fyrir á einstökum námsbrautum tekur mið af skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins. Einungis er tekið tillit til námskeiða sem nýtast til lokaprófs en metnar einingar úr fyrra námi teljast ekki til námsframvindu.

Heildarsvigrúm til þess að ljúka námi ákveðst af reglum sjóðsins um framvindu
náms, sbr. 2. mgr., og leyfilegum hámarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.3. Námsmaður telst hafa fullnýtt svigrúm sitt þegar hann hefur fengið lán eða frestun á lokun skuldabréfs í þann ára- eða einingafjölda sem heildarsvigrúm gerir ráð fyrir.

2.1.1 Sumartími

Nám á sumarönn tilheyrir undangengnu námsári. Námsmaður þarf að ljúka að lágmarki 12 ECTS-einingum á sumarönn til að eiga rétt á sumarláni. Aldrei er veitt meira lán en sem nemur 20 ECTS-einingum á sumarönn og 80 ECTS-einingum samtals á hverju námsári. Sækja þarf sérstaklega um sumarlán. Til að eiga rétt á sérstöku skólagjaldaláni á sumarönn þarf námsmaður að ljúka a.m.k. 60 ECTS-einingum á námsárinu, sbr. gr. 4.8.

2.2. Lánshæfar einingar 

Til að eiga rétt á námsláni þarf námsmaður að ljúka að lágmarki 18 ECTS-einingum eða ígildi þeirra á hverju misseri eða samsvarandi hlutfalli á önn í fjórðungaskólum. Loknar einingar í einum eða fleiri námsferlum veita rétt til námslána, leggi námsmaður stund á tvær grunnháskóla- eða tvær meistara-gráður samhliða, sbr. gr. 2.3. Þetta á einnig við ef námsmaður er að ljúka grunnháskólanámi og hefur fengið leyfi skóla til að hefja meistaranám í sama fagi. Sama gildir þegar námsmanni er gert af skóla að bæta við sig námskeiðum í lánshæfu grunnháskólanámi samhliða meistaranámi. Þessi heimild er háð því að námsmaður hafi ekki áður fullnýtt svigrúm sitt til námslána skv. gr. 2.3.

Ekki er heimilt að veita lán til náms í tveimur námsferlum á sömu önn í óskyldu námi. Þannig er t.d. óheimilt að veita lán til náms í sitt hvorum skólanum þegar um er að ræða mismunandi námsbrautir sem stefna ekki að sambærilegum námslokum.

Ljúki námsmaður 18 - 30 ECTS-einingum á misseri á hann rétt á láni vegna lokinna eininga, þ.e. allt að 30 einingum.

Einungis er lánað einu sinni fyrir hverja lokna einingu nema í námi þar sem fjöldatakmarkanir eru, sbr. gr. 2.4.1.

2.3 Námslengd

2.3.1 Grunn- og meistaranám

Námsmaður á rétt á láni fyrir 180 ECTS-einingum í grunnnámi. Með grunn-námi er átt við sérnám, grunnháskólanám og einkanám í tónlist.

Námsmaður á rétt á láni fyrir 120 ECTS-einingum í meistaranámi eða sam-bærilegu námi að loknu þriggja ára háskólanámi skv. skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins. Auk þess er átt við háskólanám eftir þrjú ár skv. skipulagi skóla, á námsbrautum sem eru skipulagðar sem lengra nám en þrjú ár. Í bandarískum háskólum er þó miðað við nám eftir fjögur ár. Allt að eins árs starfstengt viðbótarháskólanám, sem ekki lýkur með æðri prófgráðu, t.d. kennslufræði til kennsluréttinda, félagsráðgjöf, listnám og námsráðgjöf, getur talist vera nám á meistarastigi.

Að auki á hver námsmaður rétt á láni fyrir 120 ECTS-einingum til viðbótar á grunn- og meistarastigi að eigin vali.

Heimilt er að veita námsmanni undanþágu frá ofangreindum hámörkum og veita lán fyrir allt að 60 ECTS-einingum til viðbótar uppfylli námsmaður eitt eftirfarandi skilyrða:

a) Hann hefur áður staðist lokapróf í lánshæfu námi og á ólokið 60 ECTS-einingum eða færri til lokaprófs í öðru lánshæfu námi. Með lokaprófi er átt við próf til staðfestingar starfs- eða háskólagráðu, en ekki undirbúnings-, fornáms- eða frumgreinapróf.

b) Hann hefur áður a.m.k. í þrjú aðstoðarár á námstíma fengið undan-þágu frá almennum skilyrðum um námsframvindu skv. gr. 2.4.5 vegna örorku eða lesblindu. Heildarsvigrúm til þess að ljúka tiltekinni námsbraut getur þó aldrei verið meira en 600 ECTS-einingar.

2.3.2 Doktorsnám 

Námsmaður í doktorsnámi á rétt á láni fyrir 180 ECTS-einingum vegna þess náms, þó geta lán hans hjá sjóðnum aldrei farið umfram 600 ECTS-einingar.

 

 

2.3.3 Fimm og tíu ára reglurnar

Námsmenn sem stunda áfram sama nám og þeir voru byrjaðir í fyrir námsárið 2011-2012 og hafa ekki gert lengra hlé á námi sínu en eitt námsár síðan 2010-2011, njóta áfram lánsheimildar skv. gr. 2.3.2 og 2.3.3 (5 og 10 ára reglurnar) eins og þeim er lýst í úthlutunarreglum 2010-2011.

2.4. Aukið svigrúm í námi 

Þeir námsmenn sem ekki uppfylla skilyrði sjóðsins um lágmarksnámsframvindu, sbr. gr. 2.2, geta sótt um undanþágu vegna aðstæðna sem tilgreindar eru í gr. 2.4.1 – 2.4.5. Í þeim tilfellum sem undanþágur eru samþykktar miðast láns-réttur við lágmarkseiningafjölda, þ.e. 18 ECTS-einingar á misseri í missera-skólum eða 12 ECTS-einingar á önn í fjórðungaskólum.

2.4.1. Almennt 

Námsmaður sem lýkur fleiri en 30 ECTS-einingum á misseri á rétt á að nýta umframeiningarnar á öðru misseri sama námsárs svo framarlega sem lágmarksárangri er náð á því misseri, sbr. gr. 2.2, eða flytja umframeiningarnar á síðari námsár í sama námsferli. Nýr námsferill hefst skipti námsmaður um skóla, námsgrein eða námsgráðu.

Missi námsmaður rétt til eininga sem hann hafði áður áunnið sér og fengið lán til að ljúka telst hann skulda þann einingafjölda sem hann missti rétt til og skal skuld hans þá dregin frá þeim einingum sem hann lýkur áður en lánsréttur hans er metinn. Einingaskuld sem er orðin meira en tíu ára gömul skal þó ekki meðtalin. Þetta á m.a. við þegar endurtaka þarf nám vegna fjöldatakmarkana sem kveðið er á um í reglugerð viðkomandi skóla, eða vegna þess að náms-maður gerir of langt hlé á námi skv. reglum skóla. Þó er heimilt að veita náms-manni, sem skilað hefur fullnægjandi árangri á fyrsta misseri en ekki komist áfram í námi eingöngu vegna reglna um fjöldatakmarkanir, lán til þess að endurtaka misserið einu sinni.

Námsmaður getur átt lánsrétt út á lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4 í eftirfarandi tilfellum:

a) Námsmaður er að ljúka námi og á eftir færri einingar en skilyrði um lágmarksnámsframvindu segja til um, sbr. gr. 2.2, til að ljúka námi. Er heimilt að miða lánsrétt við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4, bæti námsmaður við sig þeim einingum sem upp á vantar, óháð námsferlum og gráðu skv. gr. 2.2.

b) Námsmaður hefur dvalið erlendis sem skiptinemi, (t.d. ERASMUS og NORDPLUS) og fengið námskeiðin metin sem valnámskeið umfram lágmarkseiningafjölda til lokaprófs skv. skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins.

2.4.2. Mat á ástundun

Heimilt er að veita lán að fengnu ástundunarvottorði ef námsmaður tekur einungis próf einu sinni á ári eða eftir lengri tíma. Lán er þá veitt í samræmi við árangur ef námsframvinda er metin í vottorðinu. Heimilt er að veita lán út á 30 ECTS-einingar ef skýrt kemur fram í vottorði að viðkomandi hafi stundað fullt nám. Þegar niðurstaða námsársins liggur fyrir er námsframvindan endurmetin og kunna áður afgreidd lán að vera endurkræf sem ofgreidd lán, sbr. gr. 5.7.

Sé námsmaður að ljúka námi er ekki heimilt að afgreiða lán að fullu á náms-árinu fyrr en staðfesting á námslokum liggur fyrir.

2.4.3. Veikindi 

Skilyrði fyrir því að námsmaður eigi rétt á auknu svigrúmi skv. þessari grein er að hann hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi eða hann skili fullnægjandi árangri á næsta misseri eftir að hann þarf á svigrúminu að halda.

Heimilt er við mat á námsframvindu að taka tillit til þess ef námsmaður veikist verulega á námstíma. Er þá heimilt að bæta allt að 6 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar þannig að lánsréttur miðist við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4. Veikist námsmaður á seinni hluta annar eða í prófum er heimilt að bæta allt að 18 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar þannig að lánsréttur miðist við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4. Í þeim tilfellum þar sem námsmaður verður að hverfa frá námi vegna veikinda er heimilt að veita hlutfallslegt lán fyrir þann tíma sem námsmaður stundaði nám og staðfestur er af skólayfirvöldum, að hámarki 18 ECTS-einingar í misseraskólum og samsvarandi hlutfall í fjórðungaskólum. Í þeim tilfellum þar sem námsmaður hefur greitt skólagjald fyrir tímabilið og fær það ekki endurgreitt frá skóla (staðfest af umræddum skóla), verður hann ekki endurkrafinn um skólagjaldalánið eins og um ofgreidd lán hefði verið að ræða. Hámarkssvigrúm eykst ekki að jafnaði vegna þessa.

Undanþága þessi getur einnig átt við ef alvarleg veikindi maka, barns eða foreldra námsmanns hafa kallað á innlögn á sjúkrahús eða sambærilega umönnun og þau raskað verulega högum námsmannsins. Skilyrði fyrir veitingu undanþágu vegna veikinda námsmanns er að námsmaður framvísi læknisvottorði þar sem greinilega komi fram á hvaða tíma vitjað var læknis og á hvaða tímabili náms-maður var óvinnufær vegna veikinda að mati læknis. Skilyrði fyrir veitingu undanþágu vegna veikinda maka, barns eða foreldra er að læknisvottorði sé framvísað þar sem greinilega komi fram hvenær læknis var vitjað, að um veruleg veikindi hafi verið að ræða og hvenær umönnunar var þörf.

Með sambærilegum hætti er heimilt að taka tillit til andláts í nánustu fjölskyldu við mat á námsframvindu. Til nánustu fjölskyldu skv. þessari reglu skulu teljast maki, börn, foreldrar námsmanns og maka, afar og ömmur námsmanns og maka, systkini námsmanns og maka og börn þeirra.

Námsmaður sem hefur fengið undanþágu vegna veikinda en skilað minna en 12 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðunga-skólum á ekki rétt á að tekið sé tillit til veikinda að nýju fyrr en hann hefur skilað námsárangri sem hann vantaði til að ljúka framangreindum 12 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum.

2.4.4 Barneignir

Almennt skilyrði fyrir því að námsmaður eigi rétt á auknu svigrúmi skv. þessari grein er að hann hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi eða hann skili fullnægjandi árangri á næsta misseri eftir að hann þarf á svigrúminu að halda.

Eignist námsmaður barn á námstíma er heimilt að bæta allt að 13 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar þegar lán til hans er reiknað og miðast þá lánsréttur hans við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4. Hámarkssvigrúm eykst ekki að jafnaði vegna þessa. Námsmanni er heimilt að nýta þetta svigrúm á síðari hluta meðgöngu og fram að 12 mánaða aldri barns. Fæðingarvottorð/læknisvottorð þarf að liggja fyrir í slíku tilviki.

Skilyrði þessarar undanþágu er að námsmaður fari með forsjá barns og barnið eigi lögheimili hjá honum eða búi sannanlega hjá honum á námstíma. Samanlagt skal þó viðbótarsvigrúm beggja foreldra vegna barneignar ekki vera hærra en 13 ECTS-einingar í misseraskólum og samsvarandi hlutfall í fjórðungaskólum.

2.4.5 Örorka og lesblinda 

Geti námsmaður vegna örorku sinnar ekki skilað lágmarksnámsárangri, sbr. gr. 2.2 er heimilt að bæta allt að 9 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar og miðast þá lánsréttur hans við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4.

Skilyrði fyrir undanþágu skv. þessari grein er að fyrir liggi mat læknis á að læknisfræðileg örorka viðkomandi sé a.m.k. 75%. Sækja þarf sérstaklega um fyrrnefnda undanþágu til stjórnar sjóðsins. Umsókn þarf að fylgja staðfest námsáætlun og læknisvottorð. Ákvæði þessarar greinar á einnig við ef les-blinda eða aðrir sértækir námsörðugleikar valda námsmanni verulegum erfið-leikum og hægja óhjákvæmilega á námsframvindu hans að mati sérfræðings og skóla.

2.5 Lokun skuldabréfs 

2.5.1 Almennt 

Skuldabréfi er lokað þegar námsmaður hættir að þiggja lán og er þá miðað við lok síðasta aðstoðartímabils. Telst sá tímapunktur námslok í skilningi laga nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna og reglugerðar nr. 602/1997 um Lánasjóð íslenskra námsmanna. Endurgreiðsla hefst tveimur árum eftir lokun skuldabréfs. Ef námsmaður er byrjaður að greiða af eldri námslánum og hefur nám að nýju er ekki veitt aftur hlé frá endurgreiðslum fyrri lána.

2.5.2 Frestun á lokun skuldabréfs

Heimilt er að fresta lokun skuldabréfs ljúki námsmaður lánshæfum náms-árangri á næsta námsári eftir að hann þáði síðast aðstoð. Námsmaður skal þá sækja sérstaklega um frestunina fyrir 1. desember 2012 og eftir því sem við á gilda sömu reglur um frestun á lokun skuldabréfs eins og gilda um lánsumsókn og námsframvindu, sbr. II. kafli – Námsframvinda.

Ef námsmaður gerir hlé á námi sínu lengur en eitt námsár er ekki heimilt að fresta lokun skuldabréfs og miðast lokun skuldabréfsins þá við lok síðasta aðstoðartímabils fyrir námshlé. Þegar námsmaður hefur aftur nám að loknu slíku námshléi skal líta á það sem nýtt nám með útgáfu á nýju skuldabréfi.

2.5.3 Skilyrði til útskriftar uppfyllt

Eigi námsmaður rétt á frestun á lokun skuldabréfs, sbr. gr. 2.5.2, skal hún teljast við lok þess námstíma sem námsmaðurinn uppfyllir öll skilyrði til að útskrifast. Frestun á útborgun námsláns, t.d. vegna síðbúinna skila á upplýsingum hefur ekki í för með sér frestun á lokun skuldabréfs.

2.5.4 Svigrúm til námslána fullnýtt

Eigi námsmaður ekki rétt frekari lánum þar sem hann hefur fullnýtt svigrúm sitt til námslána, sbr. gr. 2.1 og 2.3, skal lokun skuldabréfs miðast við lok síðasta aðstoðartímabils.

2.5.5 Vafi um lokun skuldabréfs 

Stjórn sjóðsins ákveður lokun skuldabréfs í vafatilfellum.

III. Kafli – Framfærsla og tekjur

3.1 Grunnframfærsla

3.1.1 Grunnframfærsla á Íslandi

Öll aðstoð til framfærslu á námstíma skólaárið 2012-2013 miðast við grunn-framfærslu á Íslandi, sem skilgreind er af sjóðnum. Sú fjárhæð er 140.600 kr. (sjá nánar fylgiskjal I) eða 21.090 kr. fyrir hverja ECTS-einingu sem námsmaður lýkur.

3.1.2 Grunnframfærsla í útlöndum

Grunnframfærsla í útlöndum á námstíma skólaárið 2012–2013, sem getur verið mismunandi eftir löndum og borgum, er ákveðið hlutfall af grunn-framfærslu á Íslandi. Framfærsla námsmanna erlendis miðast við landið/borgina þar sem skólinn er staðsettur. (Sjá nánar fylgiskjal II).

3.1.3 Framfærsla skiptinema 

Skiptinemar geta óskað eftir að framfærsla þeirra taki mið af framfærslu í því landi þar sem skiptinámið er stundað. Útreikningur miðast þá við gengi 1. júní 2012.

3.1.4 Framfærsla fjarnámsnema

Framfærsla fjarnámsnema miðast við framfærslu í búsetulandinu. Námsmaður verður að sýna fram á skráningu í skipulagt fjarnám skv. kennsluskrá skóla með staðfestum gögnum og búsetu erlendis ef við á.

3.2 Framfærsla námsmanns

Auk búsetu hafa þær aðstæður sem tilgreindar eru undir í gr. 4.2–4.6 áhrif á framfærslu námsmanns. Framfærsla námsmanns hækkar vegna barna sem eru 18 ára eða yngri og á framfæri hans. Lán samkvæmt gr. 4.4 og gr. 4.7–4.12 eru til viðbótar lánum til framfærslu námsmanns. Tekjur geta því komið til frádráttar þessum lánum samkvæmt ákvæðum gr. 3.3.

3.3 Tekjur

3.3.1 Tekjur 

Tekjur námsmanns og maka á árinu 2012 eins og þær eru skilgreindar af stjórn sjóðsins, geta haft áhrif á veitta aðstoð á skólaárinu 2012-2013. Stundi náms-maður nám erlendis, eru tekjur hans yfirfærðar í mynt námslands miðað við gengi hinn 1. júní 2012.

35% tekna námsmanns á árinu 2012 umfram 750.000 kr. koma til frádráttar á námsláni. Í þeim tilfellum þegar veitt eru makalán koma 35% sameiginlegra tekna hjóna/einstaklinga í staðfestri samvist/einstaklinga í skráðri sambúð á árinu 2012 umfram 1.125.000 kr. til frádráttar. Frádrætti vegna tekna skal að jafnaði dreift jafnt á 60 ECTS-einingar.

3.3.2 Komið úr námshléi

Heimilt er að fimmfalda frítekjumark námsmanns sem kemur úr námshléi, sbr. gr. 3.3.1, enda liggi fyrir að hann hafi ekki verið í námi s.l. 6 mánuði. LÍN áskilur sér rétt til að óska eftir gögnum því til staðfestingar ef þess er talin þörf. Í þeim tilfellum þegar veitt eru makalán koma 35% sameiginlegra tekna hjóna/ einstaklinga í staðfestri samvist/einstaklinga í skráðri sambúð á árinu 2012 umfram 5.625.000 kr. til frádráttar.

3.3.3 Tekjuáætlun - skattframtal

Áður en til þess kemur að veita lán vegna náms á haustmisseri skal náms-maður gera grein fyrir áætluðum tekjum á árinu 2012.

Áður en til þess kemur að veita lán vegna náms á vormisseri skulu sjóðnum berast staðfestar skattframtalsupplýsingar vegna tekna á árinu 2012.

3.3.4 Endanlegt tekjutillit

Endanlegt tekjutillit á sér stað eftir álagningu skattyfirvalda. Séu tekjur lánþega þá áætlaðar skal sjóðurinn ákvarða honum námsaðstoð í samræmi við áætlunina. Ákvörðunin er endanleg nema lánþegi geri athugasemd við hana innan þriggja mánaða. Skal þá heimilt að endurskoða hana í samræmi við nýjar tekju-upplýsingar staðfestar af skattyfirvöldum.

3.3.5 Ófullnægjandi tekjuáætlun

Stjórn sjóðsins getur breytt ófullnægjandi tekjuáætlun.

3.4 Hvað telst til tekna?

3.4.1 Tekjur á árinu 2011

Allar tekjur sem mynda skattstofn á árinu 2012 teljast til tekna við útreikning á láni samkvæmt gr. 3.3.

3.4.2 Námsstyrkir

Skattskyldir náms- og rannsóknarstyrkir og kennslulaun, t.d. „teaching assistantship“og „utbildningsbidrag“ reiknast sem tekjur, sbr. gr. 4.8.

3.4.3 Sérstakir námsstyrkir

Styrkir sem veittir eru á vegum NORDPLUS og ERASMUS hafa engin áhrif á lán, enda sæki námsmaður ekki um viðbótarlán vegna þess kostnaðar, sem hann verður fyrir vegna námsins erlendis. NORDPLUS- og ERASMUS-styrk-þegar eiga ekki rétt á ferðaláni frá LÍN.

3.4.4 Frádráttur frá tekjum

Til frádráttar tekjum koma skólagjöld sem námsmaður fær ekki lánað fyrir vegna þess að hann hefur nýtt skólagjaldarétt sinn skv. gr. 4.8 og föst afborgun námsláns sem til fellur og greidd er á aðstoðartímabilinu.

3.4.5 Viðbótarlífeyrissparnaður greiddur út 2012

Þeir umsækjendur sem fá greiddan út viðbótarlífeyrissparnað á árinu 2012 geta óskað eftir því að hann verði undanþeginn við útreikning á námsláni skólaárið 2012-2013. Sækja verður um leiðréttingu vegna skólaársins fyrir 1. maí 2013.

3.5 Upplýsingaskylda námsmanns og maka vegna tekna

Með undirritun umsóknar veita námsmaður og maki sjóðnum heimild til að kanna skattframtöl þeirra á þeim tíma sem lán eru veitt eða endurgreiðsla lána stendur yfir. Tekjuupplýsingar skulu gefnar upp skv. beiðni sjóðsins.

IV. Kafli – Lánaflokkar

4.1 Almennar forsendur

Lán taka almennt mið af aðstæðum, fjölskyldustærð og búsetu, eins og þær eru skráðar í þjóðskrá hinn 1. september ár hvert. Ef aðstæður breytast á skólaárinu eftir 1. september er þó tekið tillit til þess við ákvörðun lána samkvæmt gr. 4.2 – 4.6 og 4.12 og mun það leiða til 50% hækkunar eða lækkunar á þeim lið eins og við á.

4.2 Lán til einhleypra námsmanna

4.2.1 Námsmenn sem búa í leiguhúsnæði eða eigin húsnæði

Framfærsla einhleyps námsmanns er grunnframfærsla en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3. Einhleypur námsmaður, barnlaus hjón eða sambýlisfólk, skulu sanna eðlilegar leigugreiðslur með afriti af greiðslumiða til skattyfirvalda eða staðfesta íbúðareign með vottorði frá Fasteignamati ríkisins /þinglýsingarvottorði.

4.2.2 Námsmenn sem hvorki búa í leiguhúsnæði né eigin húsnæði

Framfærsla námsmanns sem hvorki býr í leiguhúsnæði né eigin húsnæði er 50% af grunnframfærslu en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3.

4.2.3 Námsmenn sem búa hjá efnalitlum foreldrum/foreldri

Heimilt er að hækka framfærslu hjá námsmönnum, sem búa hjá efnalitlum foreldrum upp í 100%, ef tekjur hvors foreldris um sig eru undir viðmiðunar-mörkum.Viðmiðunarmörk í þessu sambandi svara til einfaldrar framfærslu einstæðs foreldris. Framfærsla einstæðs foreldris miðast við barnafjölda á framfæri þess undir 21 árs aldri að meðtöldum námsmanni.

4.3 Lán til einstæðs foreldris 

Framfærsla er grunnframfærsla sem hækkar um 8.622 kr. fyrir fyrsta barn fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er vegna náms á Íslandi og um sambærilegt hlutfall af grunnframfærslu sé nám stundað erlendis, sbr. gr. 3.1. Fyrir annað barn reiknast 8.191 kr. (95%), þriðja barn 6.898 kr. (80%), fjórða barn 6.467 kr. (75%) og fimmta barn og fleiri 6.035 kr. (70%) fyrir hverja ECTS-einingu. Lánað er fyrir framfærslu á námstíma en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3.

Námsmanni er ekki veitt lán sem einstæðu foreldri nema hann fari með forsjá barns og barnið eigi lögheimili hjá honum eða búi sannanlega hjá honum á námstíma, t.d. þegar um sameiginlegt forræði er að ræða. Í þeim tilfellum þegar um sameiginlegt forræði er að ræða og barnið á ekki lögheimili hjá námsmanni, ber námsmanni að leggja fram staðfestan samning frá sýslumanni um umgengnisrétt óski hann eftir viðbótarframfærslu vegna barnsins. Ef báðir foreldrar eru lánþegar, þá er viðbótarframfærslu vegna barns skipt á milli foreldra í samræmi við samning um umgengnisrétt.

4.4 Lán vegna meðlagsgreiðslna

Námsmaður getur sótt sérstaklega um viðbótarlán vegna meðlags, sem hann greiðir svo sannanlegt sé vegna barna sem eru 18 ára og yngri. Þegar veitt er lán vegna meðlags, greiðir sjóðurinn meðlag beint til Innheimtustofnunar sveitarfélaga. Lánað er vegna meðlags á námstíma, 3.250 kr. fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er eða jafngildi í annarri mynt miðað við gengi 1. júní 2012.

4.5 Lán til námsmanns í hjúskap, staðfestri samvist eða skráðri sambúð 

Framfærsla námsmanns í hjúskap, staðfestri samvist eða skráðri sambúð er grunnframfærsla sem hækkar fyrir hvert barn námsmanns eða maka ef barnið á lögheimili hjá honum eða býr sannanlega hjá honum á námstíma. Fyrir fyrsta barn hækkar framfærslan um 4.773 kr. fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er sé nám stundað á Íslandi og um sambærilegt hlutfall af grunnframfærslu sé nám stundað í útlöndum, sbr. gr. 3.1. Fyrir annað barn reiknast 4.535 kr. (95%), þriðja barn 3.819 kr. (80%), fjórða barn 3.579 kr. (75%) og fimmta barn og fleiri 3.341 kr. (70%) fyrir hverja ECTS-einingu. Lánað er fyrir framfærslu á náms-tíma en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3. Lán vegna maka er aðeins veitt í vissum undantekningartilvikum, sbr. gr. 4.6.

Séu báðir aðilar í lánshæfu námi ákvarðast lán til hvors um sig sérstaklega

4.6 Lán vegna maka 

Eftirfarandi aðstæður geta leitt til þess að framfærsla námsmanns í hjónabandi /staðfestri samvist/skráðri sambúð hækkar um 50% af grunnframfærslu vegna maka:

a) Veikindi eða örorka maka skv. læknisvottorði.
b) Námsmaður og maki hafa langveikt eða fatlað barn á framfæri sínu og maki starfar ekki utan heimilis vegna umönnunar barnsins. Skilyrði er að barnið hafi lögheimili hjá námsmanni og maka og að læknisvottorði sé framvísað.
c) Námsmaður og maki eru búsett erlendis og hafa barn á framfæri sínu og maki á ekki rétt á atvinnuleyfi í námslandinu. Þeir námsmenn sem fengu makalán skólaárið 2009-2010 og stunda áfram nám í sama námsferli skólaárið 2012-2013 eiga áfram rétt á að sækja um makalán.

Ef veitt er lán vegna maka koma tekjur maka til frádráttar á láninu, sbr. gr. 3.1.1 og 3.3.2.

Ekki er veitt makalán ef maki er sjálfur lánþegi á námsárinu.

4.7 Lán til bóka-, tækja- og efniskaupa 

Námsmaður á rétt á viðbótarláni vegna bókakaupa. Veitt er 800 kr. á hverja ECTS-einingu sem lokið er sé nám stundað á Íslandi og sambærilegt hlutfall af grunnframfærslu sé nám stundað í útlöndum, sbr. gr. 3.1.

4.8. Lán vegna skólagjalda

Lán vegna skólagjalda að frádregnum óskattskyldum skólagjaldastyrk eru veitt til grunnnáms (til grunnnáms telst sérnám, grunnháskólanám og einkanám í tónlist), meistaranáms og doktorsnáms, sbr. gr. 2.3. Samanlögð heildarupphæð sem hægt er að fá til skólagjaldalána í öllum námsferlum er 3.500.000 kr. vegna náms á Íslandi og ákv. hlutfall af þeirri upphæð vegna náms erlendis, sbr. fylgiskjal II þar sem heildarupphæð til skólagjaldalána er tilgreind eftir námslöndum.

Fyrir þá sem stunda grunnnám gildir að aldrei er veitt hærra skólagjaldalán á hverju námsári en sem nemur 1/3 af heildarupphæð til skólagjaldalána í náms-landinu. Árlegt hámarkslán til skólagjalda í grunnnámi á Íslandi er því 1.166.667 kr. og í grunnnámi erlendis sama hlutfall (1/3) af heildarupphæð til skólagjalda-lána eins og tilgreint er í fylgiskjali II.

Ef lánþegi skiptir um námsland, þá er reiknað út hversu hátt hlutfall hann hafði áður nýtt sér af skólagjaldahámarki fyrra námslands og það hlutfall notað áfram í næsta námslandi þegar svigrúm fyrir frekara skólagjaldaláni er fundið.

Einungis er veitt lán vegna árlegra skólagjalda umfram 60.000 kr. Eftirfarandi kostnaður er ekki innifalinn í skólagjöldum; námsferðir eða aðrar ferðir, gisting, fæði, tölvu- eða annar tækjabúnaður, efnis- eða bókakostnaður eða annar sambærilegur kostnaður. Sjóðurinn áskilur sér rétt til að óska eftir sundurliðun skólagjalda og þar sem við á draga frá skólagjaldaláninu allan framangreindan kostnað áður en skólagjaldalán er afgreitt.

Einungis er heimilt að veita skólagjaldalán fyrir námi í einum námsferli á hverju misseri/önn námsársins. Ennfremur er almennt ekki heimilt að veita skólagjalda-lán vegna námskeiða sem tekin eru utan námsbrautar í námi sem LÍN hefur ekki viðurkennt sem lánshæft.

Námsmaður verður að skila lánshæfum námsárangri, sbr. gr. 2.2, til að eiga rétt á skólagjaldaláni á námstímanum. Skólagjaldalán eru veitt fyrir hvert misseri námsársins að loknum 18 ECTS-einingum, í tvö misseri að loknum 36 ECTS-einingum og á sumarmisseri að loknum 60 ECTS-einingum. Ef skólaári er skipt í þrjú tímabil eru veitt skólagjaldalán fyrir einn fjórðung að loknum 12 ECTS-einingum, fyrir tvo fjórðunga að loknum 24 ECTS-einingum, fyrir þrjá fjórðunga að loknum 36 ECTS-einingum og fyrir nám á sumarönn að loknum 60 ECTS-einingum.

Heimilt er að greiða út lán vegna skólagjalda fyrir eitt misseri við upphaf náms-tímabils til annarra námsmanna en fyrsta árs nema, fyrir annað misseri að loknum 18 ECTS-einingum og fyrir þriðja misseri að loknum 36 ECTS-einingum. Ef skólaári er skipt í þrjú tímabil er fyrirframgreiðsla heimil með sama hætti vegna annars fjórðungs að loknum 12 ECTS-einingum, vegna þriðja fjórðungs að loknum 24 ECTS-einingum og vegna sumarannar að loknum 36 ECTS-einingum.

Vakin er athygli á því að tekjur námsmanns geta haft áhrif á upphæð skólagjaldalána, sbr. gr. 3.4.

4.9 Lán vegna röskunar á stöðu og högum námsmanns

Heimilt er að veita námsmanni aukalán sem samsvarar framfærslu fyrir allt að 7 ECTS-einingum að teknu tilliti til fjölskyldustærðar verði ófyrirsjáanleg röskun á stöðu og högum námsmanns og reglur þessar ná ekki til hennar að öðru leyti. Á þetta t.d. við þegar námsmanni verður, vegna alvarlegra veikinda, örorku sinnar, framfærslu barna sinna eða maka eða af öðrum ástæðum illmögulegt að stunda nám sitt að fullnýttri lánsheimild. Hafa skal hliðsjón af þeim bótum sem námsmaður fær samkvæmt gildandi tryggingalöggjöf.

Heimilt er skv. þessari grein að veita námsmanni sérstakt lán vegna auka-ferðar ef hann þarf skyndilega að fara heim vegna alvarlegra veikinda eða andláts í nánustu fjölskyldu. Nauðsynlegt er að leggja fram nákvæmar upplýsingar um ástæður ferðar ásamt viðeigandi læknisvottorði eða dánarvottorði. Til nánustu fjölskyldu skulu teljast maki, börn, foreldrar námsmanns og maka, afar og ömmur námsmanns og maka, systkini námsmanns og maka og börn þeirra. Ef slíkt aukalán er veitt greiðist það út með framfærsluláni sbr. gr. 5.2.1.

4.10 Lán vegna sjúkratrygginga 

Námsmenn sem greiða háar sjúkratryggingar geta sótt um lán til að mæta þeim kostnaði. Við mat á hæfilegum kostnaði vegna sjúkratrygginga er höfð hliðsjón af upplýsingum frá íslensku tryggingafélögunum. Ef veitt er lán vegna sjúkratrygginga er það einungis fyrir þeim hluta sem er umfram 5% af grunn-framfærslu að teknu tilliti til fjölskyldustærðar og búsetu, en þó að hámarki 350.000 kr. á skólaárinu. Heimilt er að veita aukalán vegna sjúkrakostnaðar erlendis sem námsmaður hefur að hluta til fengið endurgreiddan hjá Tryggingastofnun ríkisins. Við afgreiðslu slíkrar umsóknar skal tekið tillit til þess hvort námsmaður hafi keypt eðlilegar sjúkratryggingar. Heimilt er að veita lán til greiðslu hæfilegs kostnaðar vegna mæðraskoðunar og ungbarnaeftirlits erlendis ef ljóst er að hvorki tryggingaraðili námsmannsins né viðkomandi sveitarfélag á Íslandi taki þátt í greiðslu kostnaðar. Einnig er heimilt á náms-tíma að veita lán til greiðslu ferðakostnaðar ef barnshafandi námsmaður eða maki námsmanns erlendis kýs, vegna óhóflegs kostnaðar erlendis, að fæða barn á Íslandi. Óheimilt er að taka tillit til sjúkrakostnaðar sem Trygginga-stofnun ríkisins hefur synjað að greiða.

4.11 Vaxtastyrkur

Við útborgun lána fyrir framfærslu- og bókakostnaði skal greiða 400 kr. í vaxta-styrk fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er. Komi í ljós við endurútreikning námsláns að loknu námsári að námsmanni hafi verið úthlutað of háum vaxtastyrk, er það leiðrétt með þeim hætti að ofgreiddur styrkur er færður sem lán á námsárinu.

4.12 Lán vegna ferðakostnaðar

4.12.1 Ferðakostnaður námsmanns, maka og barna

Lán vegna ferðakostnaðar miðast við ákveðna upphæð, sem er mismunandi eftir námslandi og námssvæði. Ef maki sækir einnig um lán á námsárinu á námsmaður ekki rétt á viðbótarláni vegna ferða maka og lán vegna ferða barna miðast þá við helming þeirra upphæða sem tilgreindar eru í gr. 4.12.2 og gr. 4.12.3.

4.12.2 Lán vegna ferða til námsstaðar erlendis

Ferðalán vegna náms erlendis ákvarðast þannig þegar sótt er um námslán á skólaárinu: Vegna hvers einstaklings er ferðalán til námsmanna og maka í Danmörku, Noregi og Svíþjóð 35.000 krónur á mann, en 40.500 krónur á einstakling vegna námsmanna og maka annars staðar í Evrópu, 52.000 krónur í Norður Ameríku og 92.000 krónur á einstakling vegna námsmanns og maka annars staðar. Lán vegna ferða barna miðast við 10% af ofangreindum fjárhæðum ef barn er yngra en tveggja ára, 75% vegna barna á aldrinum tveggja til tólf ára og 100% vegna barna sem eru eldri en tólf ára. Ekki er skilyrði að menn framvísi gögnum vegna ferðar. NORDPLUS- og ERASMUS-styrkþegar eiga ekki rétt á ferðaláni frá LÍN.

Ofangreindar fjárhæðir eru umreiknaðar í mynt námslands miðað við gengi 1. júní 2012.

4.12.3 Lán vegna ferða til námsstaðar á Íslandi

Ferðalán vegna náms á Íslandi ákvarðast þannig þegar sótt er um námslán á skólaárinu: Vegna einstaklings og maka 18.000 krónur, en lán vegna ferða barna miðast við 10% af ofangreindri upphæð ef barn er yngra en tveggja ára, 50% vegna barna á aldrinum tveggja ára til tólf ára og 100% vegna barna sem eru eldri en tólf ára. Skilyrði þess að námsmenn á Íslandi eigi kost á ferðaláni er að þeir eigi lögheimili a.m.k. 100 km frá höfuðborgarsvæðinu eða öðru skólasvæði. Ekki er skilyrði að menn framvísi gögnum vegna ferðar.

4.12.4 Greiðslutími ferðalána

Ferðalán greiðist út með framfærsluláni til þeirra sem hafa uppfyllt skilyrði sjóðsins um lágmarksnámsframvindu, sbr. gr. 2.2.

V. Kafli – Umsóknir og útborgun lána

5.1 Umsóknir um námslán

5.1.1 Umsóknareyðublöð

Sótt er um námslán á sérstökum rafrænum eyðublöðum sem hægt er að nálgast á vefnum (www.lin.is). Umsóknareyðublöðin fást einnig á skrifstofu sjóðsins.

5.1.2 Umsóknir og gildistími

Sækja skal sérstaklega um námslán fyrir hvert aðstoðarár. Umsókn verður að hafa borist sjóðnum fyrir:
1. desember 2012 vegna náms haustið 2012;
1. maí 2013 vegna náms vorið 2013;
1. júlí 2013 vegna náms sumarið 2013.

5.1.3 Fylgiskjöl og skilafrestur 

Tilkynna ber námsmanni tímanlega um gögn, sem honum ber að skila, þannig að honum gefist nægur tími til að senda þau til sjóðsins. Fylgiskjöl vegna umsóknar eiga að berast sjóðnum eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að þeirra var óskað. Að öðrum kosti er heimilt að líta svo á að námsmaður sé fallinn frá umsókn. Hið sama gildir um prófvottorð; þeim skal skilað eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að próftímabili lýkur. Að öðrum kosti er heimilt að líta svo á að námsmaður hafi fallið frá umsókn um lán á viðkomandi tímabili.

5.1.4 Aðstoð

Starfsmenn og samtök námsmanna sem tilnefna fulltrúa í stjórn sjóðsins veita aðstoð og leiðbeiningar varðandi þau mál sem snerta starfssvið sjóðsins.

5.1.5 Afgreiðsla umsókna og annarra erinda

Ákvarðanir stjórnar varðandi erindi sem berast sjóðnum skulu tilkynntar skriflega, nema það sé augljóslega óþarft. Ákvörðun er bindandi eftir að hún er komin til aðila. Námsmanni eða öðrum þeim sem í hlut á er heimilt að fá ákvörðun rökstudda, sbr. gr. 5.10.3, mál endurupptekið, sbr. gr. 5.10.4 eða getur óskað eftir úrskurði málskotsnefndar, sbr. gr. 5.10.5. Um málsmeðferð að öðru leyti fer eftir stjórnsýslulögum, nr. 37/1993.

5.1.6 Lánsáætlun

Á grundvelli upplýsinga námsmanns, m.a. um tekjur og fjölskylduhagi, fær hann útfyllta lánsáætlun frá sjóðnum. Hún gefur kost á tímabundinni fyrir-greiðslu hjá viðskiptabanka, sbr. gr. 5.2.4. Eftir yfirferð lánsáætlunar ber náms-manni að láta sjóðinn vita ef þær upplýsingar sem lagðar eru til grundvallar reynast rangar.

5.1.7 Umboðsmaður 

Námsmaður erlendis skal hafa umboðsmann á Íslandi sem m.a. hefur umboð til undirritunar skuldabréfs fyrir hans hönd.

5.1.8 Skilyrði sem lánþegar þurfa að uppfylla

Skilyrði sem lánþegar þurfa m.a. að uppfylla, til þess að teljast lánshæfir sem lántakendur hjá sjóðnum, eru að þeir séu ekki á vanskilaskrá né í vanskilum við sjóðinn þegar sótt er um nýtt lán og bú þeirra sé ekki til gjaldþrotameðferðar.

Teljist námsmaður ekki lánshæfur skv. framangreindu getur hann sótt um undanþágu frá þessari grein enda sýni hann fram á annað eða leggi fram ábyrgðir sem sjóðurinn telur viðunandi, s.s. veð eða sjálfskuldarábyrgð þriðja aðila.

5.2 Útborgun námslána

5.2.1 Útborgun námslána

Útreikningur á námsláni og útgáfa lánsáætlana vegna skólaársins 2012-2013 hefst í byrjun ágúst 2012. Þá verða skólagjaldalán, sbr. gr. 4.8, vegna haust-annar afgreidd fyrirfram til þeirra sem áður hafa lokið lánshæfum námsárangri og óskuðu eftir slíkri fyrirframgreiðslu í lánsumsókn sinni.

Útborgun framfærslu-, bóka- og ferðalána vegna haustannar og fyrirfram-greiðsla skólagjalda vorannar hefst í byrjun janúar 2013 til þeirra sem uppfylla skilyrði sjóðsins um lágmarksnámsframvindu á önninni, sbr. gr. 2.2. Með sömu framangreindum skilyrðum hefst útborgun framfærslu- og bókalána vegna vorannar og fyrirframgreiðsla skólagjalda sumarannar í lok apríl 2013.

Skilyrði er að námsmaður hafi lagt fram gögn um námsárangur sinn, tekju-áætlun eða skattframtal og aðrar þær upplýsingar sem máli skipta. Lán greiðast inn á reikning í viðskiptabanka eða sparisjóði á Íslandi sem skal vera á nafni námsmanns.

Heimilt er að greiða út lán á öðrum tímum enda liggi fyrir að námsmaður hafi uppfyllt kröfur sjóðsins um afköst og árangur í námi. Lánveitingum vegna námsársins 2012-2013 skal þó lokið fyrir 15. janúar 2014. Eftir þann tíma er hvorki hægt að afgreiða lán né gera athugasemdir við afgreiðslu láns á námsárinu.

Skilyrði þess að námsmaður fái lán vegna skólagjalda sbr. gr. 4.8 greitt út fyrirfram er að hann hafi áður lokið lánshæfum námsárangri.

Skili námsmaður ekki tilskildum lágmarksárangri eftir viðkomandi skólaár eru fyrirframgreidd lán vegna skólagjalda endurkræf skv. reglum um ofgreidd lán.

5.2.2 Útreikningur lána erlendis

Námslán eru að jafnaði reiknuð út í mynt viðkomandi námslands. Tekjum og styrkjum er breytt í mynt námslands miðað við gengi 1. júní 2012. Þegar lán eða hlutar þess koma til útborgunar er upphæðinni sem greiða á út breytt í íslenskar krónur miðað við daggengi við útborgun.

5.2.3 Staðfesting á tekjum 

Námsmenn skulu skila staðfestingu eða breytingu á fyrri áætlun vegna tekna á árinu 2012 áður en lán er greitt út. Ef verulegur munur reynist vera á þeirri áætlun og tekjum námsmanns og maka er heimilt að gjaldfella lánið.

5.2.4 Fyrirgreiðsla banka og sparisjóða

Stjórn sjóðsins hefur gert samkomulag við viðskiptabanka og sparisjóði um að þeir veiti námsmönnum tímabundna fyrirgreiðslu innan skólaárs, ef þess er óskað, að uppfylltum venjulegum skilyrðum viðkomandi fjármálastofnunar og að fenginni lánsáætlun námsmanns.

5.2.5 Skuldabréf og bankareikningur

Útborgun lána er háð því skilyrði að lánþegi hafi gefið út skuldabréf í eigin nafni til tryggingar láninu. Lánið greiðist inn á reikning viðkomandi lánþega sem skal vera á hans eigin nafni í banka eða sparisjóði.

5.3 Um ábyrgðir á námslánum og réttindi og skyldur ábyrgðarmanna

5.3.1 Eðli sjálfskuldarábyrgðar

Þeir sem gerast ábyrgðarmenn að námsláni takast á hendur sjálfskuldar-ábyrgð á námsskuldinni en slík ábyrgð gerir ábyrgðarmanni skylt að greiða skuldina sem ábyrgð er fyrir strax og í ljós kemur að lántakandi hefur ekki staðið við skuldbindingar sínar um að greiða af láninu.

Sjóðurinn getur innheimt ábyrgðina beint hjá ábyrgðarmanni og þarf ekki að gera sérstakar tilraunir til að fá skuldina greidda hjá lántakanda. Þó getur sjóðurinn ekki gengið að ábyrgðarmanni fyrr en staðreynt hefur verið að lántakandi hafi ekki greitt af láninu á gjalddaga.

Sjóðurinn getur látið gera aðför (fjárnám) til fullnustu skuldarinnar hjá sjálf-skuldarábyrgðarmanni án undangengins dóms eða réttarsáttar.

Sjálfskuldarábyrgð skal ætíð bundin við ákveðna hámarksfjárhæð sem breytist í samræmi við vísitölu neysluverðs en auk þess tekur sjálfskuldarábyrgðin til greiðslu vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem leiða kann af vanskilum skuldarinnar þar með talin réttargjöld og innheimtuþóknun.

Tilnefnd ábyrgðarfjárhæð ábyrgðarmanns miðast við tilgreinda vísitölu og skal að jafnaði ekki vera hærri en 7,0 m.kr. Ábyrgðarmanni er þó heimilt að veita ábyrgð umfram framangreinda hámarksábyrgð vegna láns sem námsmanni reiknast á því námsári sem uppreiknuð ábyrgð hans nær 7,0 m.kr. Lágmarks-ábyrgð er 100 þús.kr.

5.3.2 Skilyrði sem ábyrgðarmenn þurfa að uppfylla

Ábyrgðarmaður staðfestir með undirskrift sinni á skuldabréf eða ábyrgðar-yfirlýsingu að hann hafi kynnt sér ákvæði skuldabréfsins.

Ábyrgðarmenn verða að vera orðnir 18 ára og fjárráða, en enginn hámarks-aldur gildir um þá. Ábyrgð lögpersónu í stað einstaklings er háð samþykki stjórnar sjóðsins og að um sé að ræða opinbera stofnun eða fjármálastofnun sem Fjármálaeftirlitið hefur eftirlit með. Í þeim tilvikum skal lágmarksábyrgðar-tími vera 10 ár eftir fyrsta gjalddaga eða 15 ár eftir að ábyrgð er veitt. Sjóðnum skal þá heimilt, með samþykki lánþega, að innheimta gjald fyrir ábyrgðar-
aðilann við útborgun lánsins. Að öðru leyti gilda um ábyrgð lögpersónu sömu reglur og almennt gilda um sjálfskuldarábyrgð einstaklinga.

Einn ábyrgðarmaður skal að lágmarki takast á hendur sjálfskuldarábyrgð fyrir lántakanda. Ábyrgðarmenn skulu að jafnaði vera íslenskir ríkisborgarar með lögheimili á Íslandi. Óheimilt er að samþykkja ábyrgðarmenn fyrir námsláni sem eru á vanskilaskrá, í vanskilum við sjóðinn eða til gjaldþrotameðferðar.

Breytist staða ábyrgðarmanns þannig að hann telst ekki lengur uppfylla ofangreind skilyrði þá skal lántakandi útvega nýjan ábyrgðarmann fyrir námsláni sínu áður en hann fær frekari lán afgreidd hjá sjóðnum. Þá ábyrgist hinn nýi ábyrgðarmaður allt það lán sem lántakandi kann að fá til viðbótar. Eldri ábyrgð fellur ekki úr gildi nema að henni sé sagt upp og ný sett í staðinn með samþykki sjóðsins.

5.3.3 Réttarstaða ábyrgðarmanna og endurkröfur

Séu ábyrgðarmenn fleiri en einn bera þeir óskipta sameiginlega (solidariska) ábyrgð gagnvart sjóðnum, en þeir bera jafna ábyrgð sín á milli allt að tilteknu hámarki hvers og eins. Sá ábyrgðarmaður sem greiðir skuldina getur því bæði átt endurkröfurétt á hendur lántakanda og öðrum ábyrgðarmönnum.

Verði vanskil á námskuld getur ábyrgðarmaður greitt upp sinn ábyrgðarhluta ásamt vöxtum og kostnaði.

Ábyrgðarmaður getur neytt þeirra réttinda sem lántakandi á skv. skuldabréfinu og haldið láninu í skilum. Í því sambandi getur hann óskað eftir því við sjóðinn að greiðslunni skuli ráðstafað til lækkunar á þeim hluta heildarskuldarinnar sem hann ábyrgðist.

Ákvæði skuldabréfs um undanþágur frá endurgreiðslu gilda ekki gagnvart ábyrgðarmanni sem ábyrgð hefur fallið á og tekið hefur að sér endurgreiðslu lánsins.

Látist ábyrgðarmaður getur lántakandi útvegað nýjan ábyrgðarmann sem uppfyllir ofangreind skilyrði en að öðrum kosti taka erfingjar hins látna við ábyrgðinni eftir almennum reglum ef erfingjar hafa á annað borð tekið á sig ábyrgð á skuldum dánarbúsins.

Ábyrgðarmaður getur sagt upp ábyrgðinni. Það skal gert skriflega með bréfi til sjóðsins. Áhrif þess eru eingöngu þau að ekki aukast skyldur hans umfram það sem þá þegar er um samið. Ábyrgðarmaðurinn ber engu að síður áfram ábyrgð á þeim lánum sem þegar hafa verið veitt. Uppsögnin tekur gildi um leið og sjóðurinn hefur tilkynnt lántakanda um uppsögnina.

5.3.4 Veðtrygging 

Óski námsmaður eftir að setja fasteign að veði til tryggingar námsláni þarf hann að leggja fram eftirfarandi gögn: Veðbókarvottorð, afrit síðustu greiðsluseðla vegna áhvílandi lána, fasteigna- og brunabótamat.

Við veðtryggingu námslána er miðað við að áhvílandi lán, að viðbættu láni frá sjóðnum, fari ekki yfir 65% af fasteignamati íbúðarhúsnæðis og sé innan við 65% af brunabótamati. Jafnframt er heimilt að fara fram á sölumat löggilts fasteignasala og skal þá miðað við að lán frá sjóðnum fari ekki yfir 60% af sölumati.

5.4 Greiðsla félagsgjalda

Óski námsmaður þess annast sjóðurinn greiðslu gjalds vegna félagsaðildar að Sambandi íslenskra námsmanna erlendis (SÍNE). Sjóðurinn dregur félags-gjaldið af námsláninu.

5.5 Breytingar á aðstoð

5.5.1 Tilkynningaskylda námsmanns 

Umsækjanda ber að tilkynna allar breytingar á högum sínum er haft geta áhrif á veitingu námsaðstoðar, svo sem breyttar fjölskylduaðstæður, breytingar á fjárhag, heimilisfangi og námsáætlun, eða veikindi er valdið geta töfum í námi. M.a. ber að tilkynna sjóðnum þegar námsmaður stofnar til hjúskapar eða sambúðar. Námsmanni ber auk þess að senda sjóðnum öll þau gögn sem hann kann að verða beðinn um vegna umsóknar hans um námslán eða frest á lokun skuldabréfs.

5.5.2 Leiðrétting á útreikningi 

Ef í ljós kemur að sjóðurinn hefur veitt námsaðstoð eða reiknað út upphæð láns á röngum forsendum er það leiðrétt, skv. nánari ákvæðum í þessum kafla. Er þá tekið tillit til þess hvort námsmaður hefur vísvitandi gefið villandi eða rangar upplýsingar, hvort um vanrækslu hefur verið að ræða af hans hálfu ellegar mistök frá hendi sjóðsins. Að jafnaði er mögulegt að semja um fyrir-komulag endurgreiðslna.

5.6 Vísvitandi villandi upplýsingar

Ef námsmaður hefur vísvitandi veitt sjóðnum rangar eða villandi upplýsingar fellur öll námsaðstoð við hann niður og aðstoð sem hann kann að hafa fengið vegna slíkra upplýsinga verður þegar í stað endurkræf með áfallinni verð-tryggingu og kostnaði sem af hlýst. Þetta á m.a. við ef sannað þykir að náms-maður hafi gefið upp rangar tekjur skv. skilgreiningu sjóðsins um tekjur, þegar viðkomandi skattári er lokið.

Háttsemi sem brýtur í bága við lög, s.s. skjalafals, getur haft refsiábyrgð í för með sér.

5.7 Ofgreidd lán

5.7.1 Ofgreidd lán

Ef námsmaður fær ofgreitt lán, t.d. vegna vanáætlaðra tekna, ófullnægjandi námsárangurs eða annarra ástæðna, ber honum að endurgreiða lánið sérstaklega. Námsmaður hefur val um að staðgreiða ofgreiðslulánið eða samþykkja sérstakt endurgreiðslubréf með einum ábyrgðarmanni og skal lánstími þess að jafnaði ekki vera lengri en 15 mánuðir. Ef um er að ræða ofgreitt lán vegna skólagjalda sem sannanlega hafa verið greidd og ekki fást endurgreidd frá skólanum má fresta innheimtu ofgreidda lánsins fram á upphaf næstu annar. Ef námsmaður skilar ekki staðfestingu á innritunarvottorði í sama skóla fyrir umrædda önn er útbúið skuldabréf og skal lánstími að jafnaði ekki vera lengri en 10 mánuðir.

Frekari námsaðstoð er stöðvuð þar til námsmaður hefur gert upp hið ofgreidda lán. Ofgreidd lán námsmanna erlendis eru umreiknuð yfir í íslenskar krónur miðað við útborgunargengi lánsins.

5.7.2 Skuldabréf

Skuldabréf vegna ofgreiddra lána skulu að jafnaði bera vexti í samræmi við ákvörðun Seðlabanka Íslands um almenna vexti af óverðtryggðum lánum og leggjast vextirnir á þá fjárhæð sem námsmanni ber að endurgreiða frá útborgunardegi hins ofgreidda láns.

5.7.3 Vextir

Fyrsti vaxtadagur er skilgreindur í skuldabréfi.

5.7.4 Innheimta

Ofgreitt lán kemur til innheimtu eftir að námsárangur og önnur gögn eiga að hafa borist sjóðnum. Geri námsmaður ekki upp ofgreitt lán innan tilskilins frests er skuldabréfinu lokað, sbr. gr. 2.5.1, og innheimta skal hið ofgreidda lán sem aukaafborgun af námsláni hans.

5.8 Eftirlit með tekjum vegna síðasta láns

5.8.1 Námsmenn á Íslandi

Sjóðurinn fær upplýsingar frá ríkisskattstjóra um tekjur skv. skattframtali þess tekjuárs sem lagt var til grundvallar síðustu lánveitingu.

5.8.2 Námsmenn á Norðurlöndum

Námsmenn annars staðar á Norðurlöndum þurfa að skila vottorði um tekjur s.l. árs. Í Danmörku „årsopgörelse“, í Noregi „skatteopgjør“ og í Svíþjóð „slutlig skattsedel“.

5.8.3 Námsmenn í öðrum löndum

Sjóðurinn getur krafist skattavottorðs frá námsmönnum í öðrum löndum.

5.8.4 Endurgreiðsla

Komi í ljós að tekjur skv. vottorði skattstjóra eru hærri en gefið var upp af námsmanni, ber honum að endurgreiða ofgreitt lán með verðtryggingu.

5.9 Mistök sjóðsins

Verði mistök við veitingu námsláns, ber að leiðrétta þau strax og upp kemst. Námsmönnum er eindregið bent á að kynna sér vandlega þau ákvæði í þessum úthlutunarreglum sem eiga við hverju sinni og stuðla að því að slík mistök leiðréttist sem fyrst. Námsmanni skal tilkynnt um slík mistök og síðan ákveðið í hverju einstöku tilviki hvernig endurgreiðslu skuli hagað.

5.10 Vafamál

5.10.1 Hlutverk stjórnar

Það er eitt af hlutverkum stjórnar að skera úr vafamálum er varða einstaka lánþega og öðrum málum með bókuðum samþykktum. Úrskurðum stjórnar má vísa til málskotsnefndar, sbr. gr. 5.10.5.

5.10.2 Málsmeðferð

Áður en stjórn sker úr vafamáli skal sérstök undirnefnd skipuð úr hópi stjórnar-manna, endurgreiðslunefnd eða vafamálanefnd eftir atvikum, undirbúa og gera tillögur um bókanir fyrir stjórn sjóðsins. Nefndin skal yfirfara afgreiðslu hliðstæðra mála og þau mál sem talin eru koma næst því máli sem er til ákvörðunar. Bókanir stjórnar í vafamálum skulu vera almennar og þeim haldið sérstaklega til haga þannig að þær séu aðgengilegar öllum þeim sem eiga erindi við sjóðinn.

5.10.3 Rökstuðningur

Í rökstuðningi skal vísa til þeirra réttarreglna sem ákvörðun sjóðsins er byggð á, lögum, reglugerð, úthlutunarreglum eða bókun stjórnar eftir því sem við á. Að því marki, sem ákvörðun byggir á mati, skal í rökstuðningnum greina frá þeim meginsjónarmiðum sem ráðandi voru við matið.

5.10.4 Endurupptaka

Eftir að stjórn sjóðsins hefur tekið ákvörðun og hún tilkynnt á aðili máls rétt á því að mál hans sé tekið til meðferðar á ný ef ákvörðun hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik.

5.10.5 Málskotsnefnd

Menntamálaráðherra skipar málskotsnefnd þriggja manna. Nefndin sker úr um hvort úrskurðir stjórnar séu í samræmi við ákvæði laga og reglugerða. Nefndin getur staðfest, breytt eða fellt úr gildi ákvarðanir stjórnar sjóðsins. Úrskurður nefndarinnar skal vera rökstuddur og er endanlegur.

VI. Kafli – Samnorrænar reglur

Umsækjandi við nám á Norðurlöndum utan heimalandsins getur að uppfylltum
sérstökum skilyrðum fengið námslán frá námslandinu. Skilyrði fyrir námsaðstoð frá LÍN er að umsækjandi fái ekki námsaðstoð (lán eða styrk) frá öðrum norrænum lánasjóðum, sbr. eftirfarandi:

Nánari upplýsingar fást hjá lánasjóðum í hverju landi.

DANMÖRK Styrelsen for Videregående Uddannelser og Uddannelsesstøtte (SU) Bredgade 43 DK–1260 København K Sími: 00–45–72317900 Bréfasími: 00–45–72317801 Veffang: http://www.su.dk/	NOREGUR Statens lånekasse for utdanning(SLK) P. boks 195, Østre Aker vei 20 N–0510 Oslo 5 Sími: 00–47–22726700 Bréfasími: 00–47–22642636 Veffang: http://www.lanekassen.no/
FINNLAND Folkpensionsanstaltens Studiestödscentral P.O. Box 228 SF–40 101 Jyväskylä 10 Sími: 00–358–20–4346770 Bréfasími: 00–358–20–4346710 Veffang: http://www.kela.fi/	SVÍÞJÓÐ Centrala studiestödsnämnden (CSN) Norra Tjärngatan 2–6 S–851 82 Sundsvall Sími: 00–46–60–186290 Bréfasími: 00–46–60–186006 Veffang: http://www.csn.se/

VII. Kafli – Lánskjör

7.1. Endurgreiðslur lána

Endurgreiðslur námslána taka mið af ákvæðum hvers skuldabréfs og þeim lögum sem í gildi voru þegar lánin voru tekin. Að öðru leyti gilda samþykktar úthlutunarreglur hverju sinni.

Fylgiskjöl vegna umsókna eiga að berast sjóðnum eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að umsóknarfrestur rennur út.

7.2 Vextir lána og verðtrygging

7.2.1 Lánskjör

Lán skv. lögum nr. 21/1992 eru verðtryggð og bera allt að 3% vexti frá lokun skuldabréfs.

Verðtryggingin miðast við breytingar á vísitölu neysluverðs. Lánþega ber að greiða 1,2% lántökugjald í hvert sinn sem lán er tekið og kostnað af innheimtu á hverjum gjalddaga.

7.2.2 Verðtrygging

Lán úr sjóðnum eru verðtryggð með vísitölu neysluverðs og reiknast verðtryggingin frá fyrsta degi næsta mánaðar eftir útborgun. Eftir ákvörðun um lokun skuldabréfs er skuld uppreiknuð og grunnvísitala skuldabréfs miðuð við vísitölu neysluverðs á lokunardegi.

7.2.3 Lokun skuldabréfs

Þegar skuldabréfi hefur verið lokað, sbr. gr. 2.5, skal lántakanda sent bréf með sundurliðuðum upplýsingum um greiðslur sem tilheyra skuldabréfinu, dagsetningu lokunar og hvenær vextir fara að reiknast af skuldabréfinu. Hálfsmánaðar frestur skal gefinn til að gera athugasemdir. Að þeim tíma liðnum er heimilt að fylla skuldabréfið út.

7.2.4 Fullnýtt svigrúm

Nú hefur námsmaður fullnýtt svigrúm sitt, sbr. gr. 2.5.4 og skal þá líta svo á að námi hans sé lokið.

7.2.5 Gengið frá skuldabréfi

Þegar gengið er frá skuldabréfi er öllum ábyrgðarmönnum send tilkynning um upphæð bréfsins og þá fjárhæð sem hver og einn telst ábyrgur fyrir.

7.2.6. Námshlé o.fl.

Sæki lántaki ekki um lán á nýju námsári fyrir tilskilinn umsóknarfrest en hefur þó ekki lokið námi skal tilkynna honum að skuldabréfi hans verði lokað innan hálfs mánaðar. Lokun skuldabréfsins er miðuð við lok síðasta aðstoðartímabils. Honum skal jafnframt sent yfirlit um greiðslur til hans sem verða færðar uppreiknaðar á skuldabréfið. Í slíkum tilfellum er ekki veittur frestur á því að ganga frá skuldabréfinu. Tilkynni námsmaður að hann hafi tekið sér námshlé sem er ekki lengra en eitt ár, er frágangi á skuldabréfi frestað í samræmi við reglur um skilgreiningu á lokun skuldabréfs.

7.3 Endurgreiðslutími 

7.3.1. Lán er afborgunarlaust í tvö ár

Endurgreiðsla hefst tveimur árum eftir lokun skuldabréfs, sbr. gr. 2.5. Það á þó ekki við í þeim tilfellum þegar lánþegi hefur þegar hafið endurgreiðslur námsláns en endurgreiðslum hefur verið frestað, til dæmis vegna undanþágu frá afborgun, sbr. gr. 7.5, eða vegna frystingar námslána, sbr. gr. 7.6. Ef lokun skuldabréfs er á fyrri hluta árs, þ.e. fyrir 1. janúar – 30. júní, er gjalddagi fyrstu föstu greiðslunnar 30. júní tveimur árum síðar. Sé skuldabréfi lokað á síðari hluta árs, 1. júlí eða síðar, er gjalddagi fyrstu föstu greiðslu 1. mars á þriðja ári frá lokun. Seinni ársgreiðslan er alltaf 1. september.

7.3.2 Vextir

Vextir reiknast frá lokun skuldabréfs. Fái námsmaður greitt út lán eftir lokunardag skuldabréfs, reiknast vextir á þá greiðslu frá deginum eftir útborgun.

7.3.3 Ógjaldfallin uppgreiðsla

Lánþega er heimilt að greiða upp námslán fyrr en ákvæði skuldabréfs kveða á um.

Lánþegi sem greitt hefur upp ógjaldfallið námslán sitt getur óskað eftir að fá endurgreiðslu sem nemur kostnaðarlækkun sjóðsins vegna uppgreiðslunnar. Skilyrði er að lánþeginn hafi greitt af námsláninu í a.m.k. fimm ár fyrir uppgjörið og að umsókn um endurgreiðslu hafi borist sjóðnum innan eins árs frá lokauppgjöri láns.

Við mat á endurgreiðslutíma og framtíðarafborgunum af námsláni án uppgreiðslu skal tekið mið af áætluðum framtíðartekjum lánþegans og þær núvirtar með þeim vöxtum sem sjóðurinn greiðir af teknum lánum. Framtíðartekjurnar skulu þó aldrei áætlaðar það lágar að endurgreiðslutími án uppgreiðslu verði umfram 15 ár.

Áður en kostnaðarlækkunin er metin skal lánþegi láta stjórn sjóðsins í té allar þær upplýsingar sem hún telur nauðsynlegar til að áætla framtíðartekjur hans.

7.4 Árleg endurgreiðsla 

Árleg endurgreiðsla er í tvennu lagi. Annars vegar er föst greiðsla sem innheimtist 1. mars, en þó getur fyrsti gjalddagi verið annar. Hins vegar viðbótargreiðsla sem innheimtist 1. sept. og er háð tekjum fyrra árs. Föst ársgreiðsla á árinu 2012 er 113.991 kr. og miðast við vísitölu neysluverðs 384,6. Þessi upphæð breytist á hverju ári til samræmis við vísitölu neysluverðs 1. janúar hvers árs. Viðbótargreiðslan miðast við 3,75% af tekjustofni ársins á undan endurgreiðsluári, en með tekjustofni er átt við útsvarsstofn lánþega að viðbættum fjármagnstekjum, sbr. c–lið 7. gr. laga nr. 90/2003. Ef lánþegi er í sambúð er miðað við 50% fjármagnstekna hans og sambúðaraðilans og skiptir ekki máli hvort tekjurnar eru af séreign skv. kaupmála eða hjúskapareign. Sú fjárhæð sem þannig fæst skal margfölduð skv. hlutfallslegri breytingu á vísitölu neysluverðs frá 1. júlí á tekjuöflunarári til 1. júlí á endurgreiðsluári. Samkvæmt framansögðu dregst áðurnefnd föst ársgreiðsla frá viðbótargreiðslunni.

Sé lánþega áætlaður skattstofn skal miða við hann. Sé lánþegi á endurgreiðslutíma ekki skattskyldur á Íslandi af öllum tekjum sínum og eignum skal honum gefinn kostur á að senda sjóðnum staðfestar upplýsingar um tekjur sínar og skal árleg viðbótargreiðsla ákveðin í samræmi við það. Erlendar tekjur eru umreiknaðar í íslenskar krónur miðað við meðalgengi Seðlabanka Íslands undirliggjandi tekjuárs fyrir viðkomandi mynt þegar gjalddagi er myndaður. Geri hann það ekki eða telja verður upplýsingar hans ósennilegar og ekki unnt að sannreyna tekjustofn samkvæmt því skal stjórn sjóðsins áætla honum tekjustofn til útreiknings árlegrar viðbótargreiðslu.

Lánþegi á rétt á endurútreikningi árlegrar viðbótargreiðslu sé hún byggð á áætluðum tekjum. Hann skal þá sækja um endurútreikninginn eigi síðar en 60 dögum eftir gjalddaga afborgunar. Endurútreikningur fer síðan fram þegar sjóðnum hafa borist staðfestar upplýsingar um tekjurnar eða þegar þær hafa verið enduráætlaðar skv. sérstakri ákvörðun stjórnar. Hafi tekjustofn verið of hátt áætlaður skal lánþega endurgreidd ofgreidd fjárhæð með almennum vöxtum óverðtryggðra bankalána.

Verði veruleg vanskil á endurgreiðslu námsláns eða hafi lánþegi vantalið tekjur sínar á framtali er heimilt að fella allt lánið í gjalddaga. Hækkun á viðbótargreiðslu vegna endurskattlagningar er gjaldkræf þegar í stað ásamt dráttar-vöxtum frá gjalddaga greiðslunnar.

7.5 Undanþágur

7.5.1 Undanþága vegna verulegra fjárhagsörðugleika 

Sjóðsstjórn er heimilt að veita undanþágu frá afborgun námslána ef lánshæft nám, atvinnuleysi, óvinnufærni vegna veikinda, þungunar eða umönnunar barna, umönnunar maka eða aðrar sambærilegar ástæður valda verulegum fjárhagsörðugleikum hjá lánþega.

Óvinnufær vegna veikinda telst sá sem hefur rétt til örorkulífeyris skv. skilgreiningu Tryggingastofnunar. Að jafnaði er miðað við að ástæður þær sem valda örðugleikunum hafi varað í a.m.k. fjóra mánuði fyrir gjalddaga afborgunar.

7.5.2 Undanþága vegna skyndilegra og verulegra breytinga

Einnig er stjórn sjóðsins heimilt að veita undanþágu frá árlegri endurgreiðslu, ýmist til lækkunar eða niðurfellingar á greiðslum, eftir atvikum, ef skyndileg og veruleg breyting hefur orðið á högum lánþega þannig að útsvarsstofn vegna tekna á fyrra ári gefur ekki rétta mynd af fjárhag lánþega á endurgreiðsluárinu. Heimildin miðast við að skyndileg og alvarleg veikindi, slys eða aðrar sambærilegar ástæður valdi verulegri skerðingu á ráðstöfunarfé og á möguleikanum til að afla tekna.

7.5.3 Sótt um undanþágu

Lánþegi sem óskar eftir undanþágu frá endurgreiðslu námsláns, til lækkunar eða niðurfellingar, skal sækja um það á þar til gerðu umsóknareyðublaði og láta nákvæmar upplýsingar sem þar er óskað eftir fylgja. Sækja þarf um undanþágu fyrir hvern gjalddaga fyrir sig.

Umsókn um undanþágu frá endurgreiðslu námsláns skal berast sjóðnum eigi síðar en 60 dögum eftir gjalddaga afborgunar. Hafi ósk um undanþágu ekki borist sjóðnum fyrir þessi tímamörk er óheimilt að veita undanþágu, sbr. 7. mgr. 8. gr. laga um sjóðinn.

Ef veitt er undanþága, þá á hún einungis við þann gjalddaga sem umsóknin miðaðist við. Veitt undanþága frá endurgreiðslu S- og/eða V-láns hefur ekki áhrif á fjölda endurgreiðsluára, þ.e. endurgreiðslutíminn lengist sem nemur undanþágutímanum.

7.6 Frysting námslána

Lánþegi getur sótt um frystingu námslána ef hann er þegar með frystingu á öðrum lánum sínum, svo sem fasteignalánum, hefur hafið sértæka skuldaaðlögun hjá viðskiptabanka sínum eða hefur fengið tillögu frá Umboðsmanni skuldara um að þörf sé á frystingu námslána hans. Með frystingu námslána er átt við hefðbundnar afborganir námslána, þ.e. árlegar afborganir eins þær eru skilgreindar í gr. 7.4 en gildir ekki um ofgreiðslulán, aukagjalddaga og almenn skuldabréf sem hafa verið gefin út vegna vanskila. Stjórn LÍN ákveður hvort heimilt sé að frysta markaðskjaralán fyrir skólagjöldum.

Ekki er hægt að frysta námslán ef greiðandi er í vanskilum við sjóðinn frá því fyrir árið 2009. Frysting námslána miðar við tímalengd þess úrræðis sem er forsenda frystingarinnar, þó að hámarki í þrjú ár.

7.7 Lán sem sjóðurinn hefur veitt 

Lán sem sjóðurinn hefur veitt eru:

Heiti	Veitt	Vextir	Endurgr. hefst m.v. námslok	Endurgr. tími	Gjalddagar
M	1952-61	3,5%	3 ár	10 ár	1. maí og 1. nóv.
N	1952-61	3,5%	3 ár	10 ár	1. feb. og 1. nóv.
M	1961-67	3,5%	3 ár	15 ár	1. maí og 1. nóv.
N	1961-67	3,5%	3 ár	15 ár	1. feb. og 1. nóv.
L	1967-75	5%	5 ár	15 ár	1. júní
K	1975	13%	1 ár	4 ár	1. apríl og 1. nóv.
X*	1976-82	Verðtryggt	3 ár	20 ár	1. júlí og 1. nóv.
T**	1982-92	Verðtryggt	3 ár	40 ár	1. mars og 1. sept.
R	1992-2005	allt að 3% +verðtr.	2 ár	óákv.	1. mars og 1. sept.
G	2005-	allt að 3% +verðtr.	2 ár	óákv.	1. mars og 1. sept.

* nefna st V-lán eftir sameiningu
** nefnast S-lán þegar endurgreiðsla hefst

7.8 Sé greitt eftir fleiri kerfum 

Lánþegi sem skuldar eldri námslán en G-lán skal fyrst endurgreiða eldri lánin. Á næsta almanaksári eftir að endurgreiðslu þeirra lýkur eða á að vera lokið skal hann hefja endurgreiðslu G-lánsins.

Ef lánþegi skuldar R-lán og jafnframt V- eða S-lán skal hann fyrst greiða R-lánið. Ef lánþegi greiðir bæði af V- og S-láni dragast afborganir V-láns frá afborgunum S-lánsins. 

7.9 Vanskil 

Ef lánþegi greiðir ekki afborgun á réttum tíma og hefur ekki samið við sjóðinn um greiðslu, er krafan send til lögmanna í innheimtu. Ef krafa á hendur lánþega er þegar í innheimtu hjá lögmönnum fara nýjar kröfur beint í innheimtu hjá lögmönnum. Þegar afborgun er í lögmannsinnheimtu ber lánþega að semja um skuld sína beint við lögmenn án milligöngu sjóðsins. Standi lánþegi ekki í skilum, er sjóðnum heimilt að gjaldfella höfuðstól lánsins og innheimta með hæstu leyfilegu dráttarvöxtum.

Fylgiskjal I

Framfærslugrunnur og greinargerð með grunnframfærslu fyrir skólaárið 2012-2013

Framfærslugrunnur LÍN

Framfærslugrunnur LÍN skólaárið 2012-2013 gerir ráð fyrir að ársútgjöld einstaklings í leiguhúsnæði á Íslandi séu kr. 2.060.063 og að þeim megi skipta niður á einstaka útgjaldaliði sem hér segir:

Helstu útgjaldaliðir	Framfærslugrunnur LÍN (kr.)
Matur og drykkjarvörur	492.787
Föt og skór	103.611
húsnæði, hiti og rafmagn	973.654
Húsgögn og heimilisbúnaður o.fl.	14.977
Heilsugæsla	90.838
Ferðir og flutningar	73.645
Póstur og sími	94.570
Menntun, tómst.og menning	170.070
Ýmsar vörur og þjónusta	45.911
Alls	2.060.063

 

Við útreikning framfærslugrunnsins er notað grunnviðmið neysluviðmiða Velferðarráðuneytisins auk húsaleigukostnaðar sem tekur hvort tveggja mið af fyrrnefndum neysluviðmiðum sem og leigu á stúdentagörðum háskólanna. Framfærslugrunnurinn er uppreiknaður frá síðasta námsári sem nemur hækkun vísitölu neysluverðs á árinu 2011 samkvæmt Hagstofu Íslands.

Grunnframfærsla LÍN

Í samræmi við ákvörðun stjórnar skal grunnframfærsla, sbr. gr. 3.1.1 í úthlutunarreglum LÍN, sýna lánsþörf námsmanns í leiguhúsnæði á mánuði á námstíma, sem telst samkvæmt núgildandi reglum almennt 9 mánuðir.

Aðrar ráðstöfunartekjur námsmanna voru áætlaðar 750.000 krónur á skólaárinu 2011-2012. Launavísitala hækkað á árinu 2011 um 9,2% og er því miðað við að aðrar ráðstöfunartekjur námsmanna séu 818,716 kr. fyrir skólaárið 2012-2013. Í úthlutunarreglum LÍN er gert ráð fyrir að námsmenn geti verið með 750.000 kr. í árstekjur án þess að þær komi til skerðingar námslána, en 35% tekna umfram 750.000 kr. koma til frádráttar reiknuðu láni. Þetta jafngildir að til frádráttar komi 35% af mismuninum af 818.716 kr. og 750.000 kr., eða 24.051 kr. Ráðstöfunartekjur eru því áætlaðar 794.655 kr.
Grunnframfærslan er þannig ákveðin sem 1/9 af mismuni framfærslugrunnsins og áðurgreindra ráðstöfunartekna, þ.e. 1/9 af 1.265.342 kr. (2.060.063- 794.655 = 1.265.408). Grunnframfærsla LÍN verður því 140.600 kr. skólaárið 2012-2013.

Um er að ræða 5,9%hækkun á grunnframfærslu frá skólaárinu 2011-2012.

 

Fylgiskjal II skólaárið 2012-2013

 

Framfærsla erlendis, hámark skólagjaldalána og hámarkstími til
tungumálanáms sem undirbúningsnáms
 

Land	Mynt	Grunn- framfærsla 2012-2013	Framfærsla á hverja lánshæfa ECTS-einingu	Hámark skólagjalda- lána	Hámarkstími í tungumála- námi
Argentína	USD	1.195	179	44.100	0,5 námsár
Austurríki	EUR	1.799	270	40.000	0,5 námsár
Ástralía	AUD	2.068	310	62.100
Bandaríkin A	USD	2.204	331	44.100
Bandaríkin B	USD	1.951	293	44.100
Belgía	EUR	1.255	188	40.000	0,5 námsár
Brasilía	USD	1.421	213	44.100	0.5 námsár
Búlgaría	EUR	1.196	179	40.000	1 námsár
Danmörk	DKK	9.950	1.492	295.000
Egyptaland	EUR	1.140	171	40.000	1,5 námsár
Eistland	EUR	1.231	184	40.000	1 námsár
England	GBP	1.216	182	27.400
London	GBP	1.352	203	27.400
Finnland	EUR	1.198	179	40.000	1 námsár
Frakkland	EUR	1.276	192	40.000	0,5 námsár
París	EUR	1.403	210	40.000	0,5 námsár
Grikkland	EUR	1.458	218	40.000	1 námsár
Holland	EUR	1.311	197	40.000	1 námsár
Hong Kong	USD	1.504	226	44.100	1,5 námsár
Indland	USD	1.259	189	44.100
Írska lýðveldið	EUR	1.444	216	40.000
Ísrael	EUR	1.157	173	40.000	1,5 námsár
Ítalía	EUR	1.527	229	40.000	0,5 námsár
Japan	JPY	210.934	31.640	4.560.000	1,5 námsár
Kanada	CAD	1.829	274	57.800
Kína	USD	1.504	226	44.100	1,5 námsár
Króatía	EUR	1.284	193	40.000	1 námsár
Kosta Ríka	USD	1.160	174	44.100	0,5 námsár
Kúba	USD	1.698	254	44.100	0,5 námsár
Kýpur	EUR	1.059	159	40.000	0,5 námsár
Lettland	EUR	1.196	179	40.000	1 námsár
Litháen	EUR	1.196	179	40.000	1 námsár
Lúxemborg	EUR	1.285	193	40.000	0,5 námsár
Malasía	USD	1.564	235	44.100
Malta	EUR	1.303	196	40.000
Mexíkó	USD	1.964	295	44.100	0,5 námsár
Norður–Írland	GBP	1.216	182	27.400
Noregur	NOK	10.078	1.512	301.000
Nýja–Sjáland	AUD	2.030	305	62.100
Perú	USD	1.344	202	44.100	0,5 námsár
Portúgal	EUR	1.002	150	40.000	0,5 námsár
Pólland	EUR	1.196	179	40.000	1 námsár
Rúmenía	EUR	1.220	183	40.000	1 námsár
Rússland	EUR	1.299	195	40.000	1 námsár
Sam. arabísku furstadæmin	USD	1.457	218	44.100	1,5 námsár
Skotland	GBP	1.216	182	27.400
Slóvakía	EUR	1.160	174	40.000	1 námsár
Slóvenía	EUR	1.160	174	40.000	1 námsár
Spánn	EUR	1.332	200	40.000	0,5 námsár
Suður–Afríka	EUR	1.094	164	40.000
Suður-Kórea	USD	1.896	284	44.100	1,5 námsár
Sviss	CHF	2.864	430	57.700	0,5 námsár
Svíþjóð	SEK	11.088	1.663	359.000
Tékkland	EUR	1.220	183	40.000	1 námsár
Tyrkland	EUR	1.246	187	40.000	1 námsár
Tæland	EUR	1.002	150	40.000	1,5 námsár
Ungverjaland	EUR	1.485	222	40.000	1 námsár
Wales	GBP	1.216	182	27.400
Þýskaland	EUR	1.268	191	40.000	0,5 námsár
München	EUR	1.394	209	40.000	0,5 námsár

 

 

Fylgiskjal III

Sérnám á íslandi, sbr.1.2.2

Skóli/braut	Ólánshæf misseri	Fjöldi lánshæfra missera
Fjölbrauta-, iðn- og verkmenntaskólar
Iðngreinar
Grunnnám bíliðna	Ólánshæft	0
Bíliðngreinar	Ekkert	6
Grunnnám bygginga-/mannvirkjagerð	Ólánshæft	0
Húsa- og húsgagnasmíði	Ekkert	6
Málaraiðn	Ekkert	6
Múrsmíði	Ekkert	6
Fatatækni	1. og 2. misserið	2
Fataiðnbrautir	Ekkert	6
Grunnnám matvæla/veitinga	Ólánshæft	0
Matvæla- og veitingaiðngreinar	Ekkert	5-6
Grunnnám málmiðna	1. og 2. misserið	2
Málmiðngreinar	Ekkert	4
Grunnnám rafiðna	1. og 2. misserið	2
Rafiðngreinar	Ekkert	4
Gull- og silfursmíði	1. misserið	6
Hársnyrtibraut	1. misserið	6
Meistaranám	Ekkert	1-4
Pípulagnir	1. misserið	6
Símsmíði	1. misserið	6
Snyrtibraut	Almenna aðfararnámið	6
Upplýsinga- og fjölmiðlabraut	1. misserið	5
Annað starfsnám
Atvinnuflugmannsnám	Ekkert	3
Ferðamálanám	Verknámið	2
Félagsliðabraut	1. misserið	3
Heilsunudd	1. misserið	4
Flugumferðarstjóranám	Ekkert	1
Flugvirkjanám	Ekkert	5
Hljóðtækni	Ekkert	3
Heilbrigðisritarabraut	1. misserið	3
Leiðsögunám	Ekkert	2
Lyfjatæknabraut	Almenna aðfaran.	6
Læknaritarabraut	Starfsnámið	3
Margmiðlunarbraut	Ekkert	4
Matartæknanám	1. misserið	5
Sjúkraliðabraut	1. og 2. misserið	5
Skipstjórnarnám	1. og 2. misserið	6
Tanntæknabraut	1. misserið	4
Tækniteiknun	1. og 2. misserið	4
Vélstjórnarbraut	1. og 2. misserið	8
Háskólinn á Bifröst
Frumgreinadeild	Ekkert	2
Háskólinn í Reykjavík
Frumgreinasvið	1. misserið	3
Isavia
Flugumferðarstjóranám	Ekkert	2
Keilir
Atvinnuflugmannsnám (JAR)	Ekkert	3
Einkaþjálfari	Ekkert	2
Flugumferðarstjórn	Ekkert	1
Háskólabrú	Ekkert	3
Kvikmyndaskóli Íslands
Kvikmyndagerð	Ekkert	4
Ljósmyndaskólinn
Ljósmyndanám	Ekkert	5
Landbúnaðarháskóli Íslands
Blómaskreytingar	Ekkert	6
Búfræði	Ekkert	4
Garðyrkjuframleiðsla	Ekkert	6
Skógur og náttúra	Ekkert	6
Skrúðgarðyrkjubraut	Ekkert	6
Lögregluskólinn
Lögreglunám	Starfsnámið	2
Myndlistaskólinn á Akureyri
Myndlist	Ekkert	6
Grafísk hönnun	Ekkert	6
Myndlistarskólinn í Reykjavík
Mótun	Ekkert	4
Teikning	Ekkert	4
Textíl	Ekkert	4
Snyrti-Akademian
Snyrtifræði	Ekkert	5
Fótaaðgerðarfræði	Ekkert	3
Tónlistarskólar
Hljóðfæra- og söngn. eftir framh.próf	Ekkert	2-4
Kennaradeildir	Ekkert	2