Úthlutunarreglur

I. Kafli – Lánshæft nám

 

1.1 Almennt

Sjóðurinn veitir námslán til framhaldsnáms við viðurkennda skóla eða menntastofnanir sem veita æðri menntun er leiðir til prófgráðu á háskólastigi. Sjóðnum er heimilt að veita námslán til sérnáms.

Nám telst lánshæft ef það er skipulagt sem fullt nám í kennsluskrá skóla, 60 ECTS-einingar (ECTS stendur fyrir „European Credit Transfer and Accumulation System“) á hverju skólaári eða a.m.k. 30 ECTS-einingar á hverju misseri í þeim tilvikum þegar námsskipulagið nær ekki yfir heilt skólaár. Hér er átt við tilhögun náms samkvæmt kennsluskrá skóla, en ekki persónubundnar námsáætlanir.

Heimilt er að veita einungis skólagjaldalán til náms sem ekki er skipulagt sem 60 ECTS-eininga nám á skólaárinu, sbr. 2. mgr. Námið verður þó að vera skipulagt sem a.m.k. 45 ECTS-eininga nám á hverju námsári, þ.e. 75% af fullu námi, sbr. gr. 2.1, þó aldrei á lengri tíma en 12 mánuðum.

Lán er ekki veitt til náms sem er liður í launuðu starfi samkvæmt ráðningarsamningi.
Þetta gildir m.a. um launað framhaldsnám lækna.

Lán er ekki veitt til undirbúningsnáms né heldur til náms sem er framhald af doktorsprófi eða sambærilegu prófi.

Skilyrði til aðstoðar frá sjóðnum er að viðkomandi sé fjárráða. Enn fremur þarf viðkomandi að hafa stundað launuð störf hér á landi síðustu 12 mánuði fyrir umsóknardag, hið skemmsta, og haft samfellda búsetu hér á landi á sama tíma eða starfað í skemmri tíma en 12 mánuði og haft búsetu hér á landi í tvö ár samanlagt á samfelldu fimm ára tímabili sbr. 3. gr. reglugerðar nr. 478/2011.

Umsækjandi, sem ekki starfar sem launþegi eða sjálfstæður atvinnurekandi, á rétt á námsláni hafi hann haft fimm ára samfellda búsetu hér á landi fyrir umsóknardag þegar búseta hefur hafist í öðru augnamiði en að stunda nám hér á landi sbr. 3. gr. reglugerðar nr. 478/2011.

Hafi námsmaður fullnýtt svigrúm sitt til lána á ákveðinni námsbraut eða ákveðnu skólastigi, sbr. gr. 2.1, telst frekara nám á viðkomandi námsbraut/skólastigi ekki lánshæft.

1.2 Lánshæft nám á Íslandi

1.2.1 Á háskólastigi   

Nám á háskólastigi er lánshæft og það nám annað sem gerir sambærilegar kröfur til undirbúningsmenntunar og nám á háskólastigi. Nám á háskólastigi í eftirtöldum skólum er lánshæft:
Háskóla Íslands
Háskólanum á Akureyri
Háskólanum á Bifröst
Háskólanum á Hólum
Háskólanum í Reykjavík
Landbúnaðarháskólanum
Listaháskóla Íslands

1.2.2 Sérnám á Íslandi 

Nám í fjölbrauta- og menntaskólum og öðrum skólum sem bjóða upp á nám sem er liður í undirbúningi til stúdentsprófs eða sambærilegs prófs, er ekki lánshæft skv. þessari grein.

Lánshæft sérnám á Íslandi er löggilt iðnnám og annað a.m.k. eins árs starfsnám á framhaldsskólastigi, samþykkt af menntamálaráðuneyti, sem fengið hefur jákvæða umsögn af viðkomandi starfsgreinaráði, og er ekki launað skv. kjarasamningi umfram grunnframfærslu á Íslandi, sbr. gr. 3.1.1 og 3.2. Námið er lánshæft þann tíma sem það er kennt í skóla að undanskildu fyrsta eða fyrstu tveimur misserunum, sbr. 3. mgr., ef hægt er að leggja stund á það beint eftir grunnskólapróf. Ef krafist er aðfaranáms á framhaldsskólastigi er aðfaranámið (fornámið) einnig ólánshæft. Að meðtöldum launuðum starfsnámstíma er námið að hámarki lánshæft 75% af heildartíma námsins.

Ef sérnám beint eftir grunnskólapróf er skipulagt sem fimm missera nám eða styttra í skóla er það ólánshæft fyrsta misserið, en annars tvö fyrstu misserin (6–8 missera nám).

Nánar er gerð grein fyrir lánshæfu sérnámi á Íslandi í fylgiskjali III.

1.2.3 Réttindi erlendra námsmanna

Námsmenn frá Norðurlöndum, sem heimilisfastir eru á Íslandi og stunda lánshæft nám hérlendis, njóta námsaðstoðar til jafns við íslenska námsmenn enda hljóti þeir ekki námsaðstoð frá heimalandi sínu sbr. samkomulag milli Norðurlanda um þessi efni eins og það er á hverjum tíma. Heimilt er að láta þetta ákvæði taka til einstakra annarra erlendra ríkisborgara, njóti íslenskir námsmenn sambærilegra réttinda í heimalandi þeirra.

Erlendir ríkisborgarar teljast fá lánsrétt eins og íslenskir námsmenn á þeirri önn sem samþykkt er að veita þeim ríkisborgararétt. Erlendir ríkisborgarar, aðrir en ríkisborgarar á Evrópska efnahagssvæðinu (EES) sem eru giftir íslenskum ríkisborgurum sem uppfylla ákvæði 6. og 7. mgr. gr. 1.1, og hafa átt lögheimili á Íslandi að lágmarki 2 ár, sl. 5 ár aður en nám hefst, geta sótt um námslán vegna náms sem er stundað á Íslandi eða á Norðurlöndunum.

Ríkisborgarar ríkja á Evrópska efnahagssvæðinu (EES) sem hafa búsetu hérlendis vegna starfs síns, fjölskyldur þeirra og aðrir sem eru eða hafa verið á þeirra framfæri, eiga rétt á námslánum eins og íslenskir námsmenn sbr. 4. gr. reglurgerðar nr. 478/2011.

Ríkisborgarar ríkja á Evrópska efnahagssvæðinu (EES) sem starfa ekki sem launþegar eða sjálfstæðir atvinnurekendur hér á landi, fjölskyldur þeirra og aðrir sem eru eða hafa verið á þeirra framfæri, eiga rétt á námslánum eftir fimm ára samfellda búsetu hér á landi sbr. 5. gr. reglugerðar nr. 478/2011.

1.3. Lánshæft nám erlendis

1.3.1. Háskólanám.

Lánað er til framhaldsnáms við viðurkenndar stofnanir erlendis, sem gera sambærilegar
kröfur til nemenda og gerðar eru í háskólanámi hérlendis, sjá þó ákvæði gr. 4.8 um lán vegna skólagjalda.

1.3.2 Sérnám 

Heimilt er að veita lán til sérnáms erlendis. Lánshæfi er háð því að um sé að ræða viðrukenndan skóla af menntamálayfirvöldum í landinu, námið sé skipulagt sem a.m.k. eins árs nám og sé nægilega veigamikið að mati stjórnar sjóðsins hvað varðar eðli þess, uppbyggingu og starfsréttindi. Ekki er lánað til starfsnáms sem er launað skv. kjarasamningi umfram grunnframfærslu, sbr. gr. 3.1.2 og 3.2.

1.3.3 Einkanám í tónlist

Skilyrði láns til einkanáms í tónlist er að umsækjandi hafi lokið viðurkenndu háskólaprófi í tónlist. Hámarksnámstími sem lánað er til einkanáms er allt að tvö námsár eða 120 ECTS-einingar, sbr. þó gr. 2.3.1.

Umsækjandi þarf að leggja fram upplýsingar um nafn og stöðu kennara, viðfangsefni, námsfyrirkomulag og tónleika ásamt efnisskrám og staðfestingu kennara.

1.3.4 Tungumálanám sem undirbúningsnám

Heimilt er að veita lán til tungumálanáms við útlendingadeildir háskóla ef það er undirbúningur undir nám í landi þar sem annað tungumál en enska eða Norðurlandamál (annað en finnska) er talað. Heimilt er að líta á undirbúningsnám í tungumálum sem nám á framhaldsháskólastigi, sbr. gr. 2.3.1 hafi námsmaður lokið grunnháskólanámi og hyggist stunda framhaldsháskólanám í sömu grein.

Ef námsmaður hefur áður fengið lán til að stunda nám í viðkomandi tungumáli er ekki veitt lán til undirbúningsmálanáms.

Hámarksnámstími, sem veitt er lán til skv. þessari grein, fer eftir viðkomandi tungumáli og er á bilinu hálft til eitt og hálft námsár. Sjá nánar í fylgiskjali II.

Ef lánþegi skiptir um námsland að loknu tungumálanámi er honum synjað um aðstoð jafn lengi og hann naut aðstoðar í því námi. Fái námsmaður tungumálanámið metið til styttingar á nýju námi kemur það til styttingar á þeim tíma sem námsmaður á ekki rétt á aðstoð.

Lánshæfi undirbúningsnáms í tungumálum er háð því að um sé að ræða a.m.k. tveggja mánaða skipulagt nám sem talist getur nægjanlega veigamikið að því er varðar eðli og uppbyggingu að mati stjórnar sjóðsins (a.m.k. 15 kennslustundir á viku). Einungis er veitt lán einu sinni til undirbúningsnáms í tungumálum.

Áður en lán vegna undirbúningsnáms í tungumálum er afgreitt að fullu þarf að liggja fyrir staðfesting á inngöngu í fagnám.

1.3.5 Upplýsingar um lánshæft nám erlendis

Hjá sjóðnum liggja fyrir upplýsingar um skóla og námsbrautir sem lánað hefur verið til. Ef sótt er um lán í skóla eða námsbraut sem sjóðurinn hefur ekki lánað til þarf stjórn sjóðsins að fjalla um málið. Námsmaður þarf þá að útvega ítarlegar upplýsingar um námið.
 

II. Kafli – Námsframvinda

2.1 Almennt

Almennt telst námsmaður í fullu námi ljúki hann 60 ECTS–einingum eða ígildi þeirra á skólaári í einum námsferli. Nýr námsferill hefst skipti námsmaður um skóla, námsgrein eða námsgráðu.

Veitt er að hámarki lán fyrir 30 ECTS-einingum á hverju misseri eða 20 ECTS-einingum á hverjum fjórðungi. Á sumarönn er veitt lán fyrir að hámarki 20 ECTS-einingum. Aldrei er veitt meira lán en fyrir 80 ECTS-einingum á hverju námsári.

Hámarksfjöldi eininga sem lánað er fyrir á einstökum námsbrautum tekur mið af skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins. Einungis er tekið tillit til námskeiða sem nýtast til lokaprófs en metnar einingar úr fyrra námi teljast ekki til námsframvindu.

Heildarsvigrúm til þess að ljúka námi ákveðst af reglum sjóðsins um framvindu
náms, sbr. 2. mgr., og leyfilega hámarksnámslengd, sbr. gr. 2.3. Þegar heildarsvigrúm í grunnháskólanámi í bandarískum háskólum er metið er fyrsta árið ekki meðtalið. Námsmaður telst hafa fullnýtt svigrúm sitt þegar hann hefur fengið lán eða frestun á lokun skuldabréfs í þann ára- eða einingafjölda sem heildarsvigrúm gerir ráð fyrir.

2.1.1 Sumartími

Nám á sumarönn tilheyrir undangengnu námsári. Námsmaður þarf að ljúka að lágmarki 12 ECTS-einingum á sumarönn til að eiga rétt á sumarláni. Aldrei er veitt meira lán en sem nemur 20 ECTS-einingum á sumarönn og 80 ECTS-einingum samtals á hverju námsári. Sækja þarf sérstaklega um sumarlán. Til að eiga rétt á sérstöku skólagjaldaláni á sumarönn þarf námsmaður að ljúka a.m.k. 60 ECTS á námsárinu, sbr. gr. 4.8.

2.2. Lánshæfar einingar 

Til að eiga rétt á námsláni þarf námsmaður að ljúka að lágmarki 18 ECTS-einingum eða ígildi þeirra á hverju misseri eða samsvarandi hlutfalli á önn í fjórðungaskólum. Loknar einingar í einum eða fleiri námsferlum veita rétt til námslána, leggi námsmaður stund á tvær grunnháskóla- eða tvær meistaragráður samhliða, sbr. gr. 2.3. Þetta á einnig við ef námsmaður er að ljúka grunnháskólanámi og hefur fengið leyfi skóla til að hefja meistaranám í sama fagi, enda stefna báðar námsgráður að sama marki. Sama gildir þegar námsmanni er gert af skóla að bæta við sig námskeiðum í lánshæfu grunnháskólanámi samhliða meistaranámi. Þessi heimild er háð því að námsmaður hafi ekki áður fullnýtt svigrúm sitt til námslána skv. gr. 2.3.

Ljúki námsmaður 18 - 30 ECTS-einingum á misseri á hann rétt á láni vegna lokinna eininga, þ.e. allt að 30 einingum.

Einungis er lánað einu sinni fyrir hverja lokna einingu nema í námi þar sem fjöldatakmarkanir eru sbr. gr. 2.4.1.

2.3 Námslengd

2.3.1 Grunn- og meistaranám

Námsmaður á rétt á láni fyrir 180 ECTS einingum í grunnnámi. Með grunnnámi er átt við sérnám, grunnháskólanám og einkanám í tónlist.
Námsmaður á rétt á láni fyrir 120 ECTS einingum í meistaranámi eða sambærilegu námi að loknu þriggja ára háskólanámi skv. skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins. Auk þess er átt við háskólanám eftir þrjú ár skv. skipulagi skóla, á námsbrautum sem eru skipulagðar sem lengra nám en þrjú ár. Í bandarískum háskólum er þó miðað við nám eftir fjögur ár. Allt að eins árs starfstengt viðbótarháskólanám, sem ekki lýkur með æðri prófgráðu, t.d. kennslufræði til kennsluréttinda, félagsráðgjöf, listnám og námsráðgjöf, getur talist vera nám á meistarastigi.
Að auki á hver námsmaður rétt á láni fyrir 120 ECTS einingum til viðbótar á grunn- og meistarastigi að eigin vali.
Heimilt er að veita námsmanni undanþágu frá ofangreindum hámörkum og veita lán fyrir allt að 60 ECTS einingum til viðbótar uppfylli námsmaður eitt eftirfarandi skilyrða:
a)  Samanlögð fyrri lán hans hjá sjóðnum nema lægri fjárhæð en 3,0 m.kr.
b)  Hann hefur áður staðist lokapróf í lánshæfu námi og á ólokið 60 ECTS-einingum eða færri til lokaprófs í öðru lánshæfu námi. Með lokaprófi er átt við próf til staðfestingar starfs- eða háskólagráðu, en ekki undirbúnings-, fornáms- eða frumgreinapróf.
c)  Hann hefur áður a.m.k. í þrjú aðstoðarár á námstíma fengið undanþágu frá almennum skilyrðum um námsframvindu skv. gr. 2.4.5 vegna örorku eða lesblindu. Heildarsvigrúm til þess að ljúka tiltekinni námsbraut getur þó aldrei verið meira en 600 ECTS einingar.
 

2.3.2 Doktorsnám 

Námsmaður í doktorsnámi á rétt á láni fyrir 180 ECTS-einingum vegna þess náms, þó geta lán hans hjá sjóðnum aldri farið umfram 600 ECTS-einingar.

2.4. Aukið svigrúm í námi 

2.4.1. Almennt 

Námsmaður sem lýkur fleiri en 30 ECTS-einingum á misseri á rétt á að nýta umframeiningarnar á öðru misseri sama námsárs svo framarlega sem lágmarksárangri er náð á því misseri, sbr. gr. 2.2. eða flytja umframeiningarnar á síðari námsár í sama námsferli. Nýr námsferill hefst skipti námsmaður um skóla, námsgrein eða námsgráðu.

Missi námsmaður rétt til eininga sem hann hafði áður áunnið sér og fengið lán til að ljúka telst hann skulda þann einingafjölda sem hann missti rétt til og skal skuld hans þá dregin frá þeim einingum sem hann lýkur áður en lánsréttur hans er metinn. Einingaskuld sem er orðin meira en tíu ára gömul skal þó ekki meðtalin. Þetta á m.a. við þegar endurtaka þarf nám vegna fjöldatakmarkana sem kveðið er á um í reglugerð viðkomandi skóla, eða vegna þess að námsmaður gerir of langt hlé á námi skv. reglum skóla. Þó er heimilt að veita námsmanni, sem skilað hefur fullnægjandi árangri á fyrsta misseri en ekki komist áfram í námi eingöngu vegna reglna um fjöldatakmarkanir, lán til þess að endurtaka misserið einu sinni.

Námsmaður getur átt lánsrétt út á lágmarkseiingafjölda, sbr. gr. 2.4 í eftirfarandi tilfellum:

a) Námsmaður er að ljúka námi og á eftir færri einingar en skilyrði um lágmarksnámsframvindu segja til um, sbr. gr. 2.2 til að ljúka námi. Er heimilt að miða lánsrétt við lágmarkseiningafjölda sbr. gr. 2.4, bæti námsmaður við sig þeim einingum sem upp á vantar, óháð námsferlum og gráðu skv. gr. 2.2.

b) Námsmaður hefur dvalið erlendis sem skiptinemi, (t.d. ERASMUS og NORDPLUS) og fengið námskeiðin metin sem valnámskeið umfram lágmarkseiningafjölda til lokaprófs skv. skipulagi skóla samþykktu af stjórn sjóðsins.
c) Námsmaður stundar meistara- eða doktorsnám og hefur gert persónubundna námsáætlun um fulla námsframvindu til loka námsins sem yfirstjórn námsgreinar hefur staðfest. Lokaafgreiðsla láns skv. heimild þessari verður ekki nema fyrir liggi staðfesting á að námsmaður hafi uppfyllt öll skilyrði til útskriftar.

2.4.2. Mat á ástundun

Heimilt er að veita lán að fengnu ástundunarvottorði ef námsmaður tekur  einungis próf einu sinni á ári eða eftir lengri tíma. Lán er þá veitt í samræmi við árangur ef námsframvinda er metin í vottorðinu. Heimilt er að veita lán út á 30 ECTS-einingar ef skýrt kemur fram í vottorði að viðkomandi hafi stundað fullt nám. Þegar niðurstaða námsársins liggur fyrir er námsframvindan endurmetin og kunna áður afgreidd lán að vera endurkræf sem ofgreidd lán sbr. gr. 5.7.

Sé námsmaður að ljúka námi er ekki heimilt að afgreiða lán að fullu á námsárinu fyrr en staðfesting á námslokum liggur fyrir.

2.4.3. Veikindi 

Skilyrði fyrir því að námsmaður eigi rétt á auknu svigrúmi skv. þessari grein er að hann hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi eða hann skili fullnægjandi árangri á næsta misseri eftir að hann þarf á svigrúminu að halda.

Heimilt er við mat á námsframvindu að taka tillit til þess ef námsmaður veikist verulega á námstíma. Er þá heimilt að bæta allt að 6 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar þannig að lánsréttur miðist við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4. Veikist námsmaður á seinni hluta annar eða í prófum er heimilt að bæta allt að 18 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar þannig að lánsréttur miðist við lágmarkseiningafjölda, sbr. gr. 2.4. Í þeim tilfellum þar sem námsmaður verður að hverfa frá námi vegna veikinda er heimilt að veita hlutfallslegt lán fyrir þann tíma sem námsmaður stundaði nám og staðfestur er af skólayfirvöldum, að hámarki 18 ECTS-einingar í misseraskólum og samsvarandi hlutfall í fjórðungaskólum. Í þeim tilfellum þar sem námsmaður hefur greitt skólagjald fyrir tímabilið og fær það ekki endurgreitt frá skóla (staðfest af umræddum skóla), verður hann ekki endurkrafinn um skólagjaldalánið eins og um ofgreitt lán hefði verið að ræða. Hámarkssvigrúm eykst ekki að jafnaði vegna þessa. 

Undanþága þessi getur einnig átt við ef alvarleg veikindi maka, barns eða foreldra námsmanns hafa kallað á innlögn á sjúkrahús eða sambærilega umönnun og þau raskað verulega högum námsmannsins. Skilyrði fyrir veitingu undanþágu vegna veikinda námsmanns er að námsmaður framvísi læknisvottorði þar sem greinilega komi fram á hvaða tíma vitjað var læknis og á hvaða tímabili námsmaður var óvinnufær vegna veikinda að mati læknis.  Skilyrði fyrir veitingu undanþágu vegna veikinda maka, barns eða foreldra er að læknisvottorði sé framvísað þar sem greinilega komi fram hvenær læknis var vitjað, að um veruleg veikindi hafi verið að ræða og hvenær umönnunar var þörf.
Með sambærilegum hætti er heimilt að taka tillit til andláts í nánustu fjölskyldu við mat á
námsframvindu. Til nánustu fjölskyldu skv. þessari reglu skulu teljast maki, börn, foreldrar námsmanns og maka, afar og ömmur námsmanns og maka, systkini námsmanns og maka og börn þeirra.

Námsmaður sem hefur fengið undanþágu vegna veikinda en skilað minna en 12 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum á ekki rétt á að tekið sé tillit til veikinda að nýju fyrr en hann hefur skilað námsárangri sem hann vantaði til að ljúka framangreindum 12 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum.

2.4.4 Barneignir

Almennt skilyrði fyrir því að námsmaður eigi rétt á auknu svigrúmi skv. þessari grein er að hann hafi áður skilað fullnægjandi árangri í lánshæfu námi eða hann skili fullnægjandi árangri á næsta misseri eftir að hann þarf á svigrúminu að halda.

Eignist námsmaður barn á námstíma er heimilt að bæta allt að 13 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar þegar lán til hans er reiknað og miðast þá lánsréttur hans við lágmarkseiningafjölda sbr. gr. 2.4. Hámarkssvigrúm eykst ekki að jafnaði vegna þessa. Námsmanni er heimilt að nýta þetta svigrúm á síðari hluta meðgöngu og fram að 12 mánaða aldri barns. Fæðingarvottorð/læknisvottorð þarf að liggja fyrir í slíku tilviki.

Skilyrði þessarar undanþágu er að námsmaður fari með forsjá barns og barnið eigi lögheimili hjá honum eða búi sannanlega hjá honum á námstíma. Samanlagt skal þó viðbótarsvigrúm beggja foreldra vegna barneignar ekki vera hærra en 13 ECTS-einingar í misseraskólum og samsvarandi hlutfall í fjórðungaskólum.

2.4.5 Örorka og lesblinda 

Geti námsmaður vegna örorku sinnar ekki skilað lágmarksárangri skv. gr. 2.2 er heimilt að bæta allt að 9 ECTS-einingum í misseraskólum og samsvarandi hlutfalli í fjórðungaskólum við loknar einingar og miðast þá lánsréttur hans við lágmarkseiningafjölda sbr. gr. 2.4.

Skilyrði fyrir undanþágu skv. þessari grein er að fyrir liggi mat læknis á að læknisfræðileg örorka viðkomandi sé a.m.k. 75%. Sækja þarf sérstaklega um fyrrnefnda undanþágu til stjórnar sjóðsins. Umsókn þarf að fylgja staðfest námsáætlun og læknisvottorð. Ákvæði þessarar greinar á einnig við ef lesblinda eða aðrir sértækir námsörðugleikar valda námsmanni verulegum erfiðleikum og hægja óhjákvæmilega á námsframvindu hans að mati sérfræðings og skóla.

2.5 Lokun skuldabréfs 

2.5.1 Almennt 

Skuldabréfi er lokað þegar námsmaður hættir að þiggja lán og er þá miðað við lok síðasta aðstoðartímabils. Telst sá tímapunktur námslok í skilningi laga nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna og reglugerðar nr. 602/1997 um Lánasjóð íslenskra námsmanna. Endurgreiðsla hefst tveimur árum eftir lokun skuldabréfs. Ef námsmaður er byrjaður að greiða af eldri námslánum og hefur nám að nýju er ekki veitt aftur hlé frá endurgreiðslum fyrri lána.

2.5.2 Frestun á lokun skuldabréfs

Heimilt er að fresta lokun skuldabréfs ljúki námsmaður lánshæfum námsárangri á næsta námsári eftir að hann þáði síðast aðstoð. Námsmaður skal þá sækja sérstaklega um frestunina fyrir 1. desember 2011 og eftir því sem við á gilda sömu reglur um frestun á lokun skuldabréfs eins og gilda um lánsumsókn og námsframvindu, sbr. II. kafli – Námsframvinda.

Ef námsmaður gerir hlé á námi sínu lengur en eitt námsár er ekki heimilt að fresta lokun skuldabréfs og miðast lokun skuldabréfsins þá við lok síðasta aðstoðartímabils fyrir námshlé. Þegar námsmaður hefur aftur nám að loknu slíku námshléi skal líta á það sem nýtt nám með útgáfu á nýju skuldabréfi.

2.5.3 Skilyrði til útskriftar uppfyllt

Eigi námsmaður rétt á frestun á lokun skuldabréfs, sbr. gr. 2.5.2., skal hún teljast við lok þess námstíma sem námsmaðurinn uppfyllir öll skilyrði til að útskrifast. Frestun á útborgun námsláns, t.d. vegna síðbúinna skila á upplýsingum hefur ekki í för með sér frestun á lokun skuldabréfs.

2.5.4 Svigrúm til námslána fullnýtt

Eigi námsmaður ekki rétt á frekari lánum þar sem hann hefur fullnýtt svigrúm sitt til námslána, sbr. gr. 2.1 og 2.3, skal lokun skuldabréfs miðast við lok síðasta aðstoðartímabils.

2.5.5 Vafi um lokun skuldabréfs 

Stjórn sjóðsins ákveður lokun skuldabréfs í vafatilfellum.
 

 

III. Kafli – Framfærsla og tekjur

3.1 Grunnframfærsla

3.1.1 Grunnframfærsla á Íslandi

Öll aðstoð til framfærslu á námstíma skólaárið 2011-2012 miðast við grunnframfærslu á Íslandi, sem skilgreind er af sjóðnum. Sú fjárhæð er 132.792 kr. (sjá nánar fylgiskjal I) eða 19.919 kr. fyrir hverja ECTS-einingu sem námsmaður lýkur.

3.1.2 Grunnframfærsla í útlöndum

Grunnframfærsla í útlöndum á námstíma skólaárið 2011–2012, sem getur verið mismunandi eftir löndum og borgum, er ákveðið hlutfall af grunnframfærslu á Íslandi. Framfærsla námsmanna erlendis miðast við landið/borgina þar sem skólinn er staðsettur. (Sjá nánar fylgiskjal II).

3.1.3 Framfærsla skiptinema 

Skiptinemar geta óskað eftir að framfærsla þeirra taki mið af framfærslu í því landi þar sem skiptinámið er stundað. Útreikningur miðast þá við gengi 1. júní 2011.

3.1.4 Framfærsla fjarnámsnema

Framfærsla fjarnámsnema miðast við framfærslu í búsetulandinu. Sýna þarf fram á búsetu erlendis með staðfestum gögnum.

3.2 Framfærsla námsmanns

Auk búsetu hafa þær aðstæður sem tilgreindar eru í gr. 4.2–4.6 áhrif á framfærslu námsmanns. Framfærsla námsmanns hækkar vegna barna sem eru 18 ára eða yngri og á framfæri hans. Lán samkvæmt gr. 4.4. og gr. 4.7–4.12 eru til viðbótar lánum til
framfærslu námsmanns. Tekjur geta því komið til frádráttar þessum lánum samkvæmt ákvæðum gr. 3.3.

3.3 Tekjur

3.3.1 Tekjur 

Tekjur námsmanns og maka á árinu 2011 eins og þær eru skilgreindar af stjórn sjóðsins, geta haft áhrif á veitta aðstoð á skólaárinu 2011-2012. Stundi námsmaður nám erlendis, eru tekjur hans yfirfærðar í mynt námslands miðað við gengi hinn 1. júní 2010.

35% tekna námsmanns á árinu 2011 umfram 750.000 kr. koma til frádráttar á námsláni. Í þeim tilfellum þegar veitt eru makalán koma 35% sameiginlegra tekna hjóna/ einstaklinga í staðfestri samvist/einstaklinga í skráðri sambúð á árinu 2011 umfram 1.125.000 kr. til frádráttar. Frádrætti vegna tekna skal að jafnaði dreift jafnt á 60 ECTS-einingar.

3.3.2 Komið úr námshléi

Heimilt er að fimmfalda frítekjumark námsmanns sem kemur úr námshléi, sbr. gr. 3.3.1, enda liggi fyrir að hann hafi ekki verið í námi s.l. 6 mánuði. LÍN áskilur sér rétt til að óska eftir gögnum því til staðfestingar ef þess er talin þörf.

3.3.3 Tekjuáætlun - skattframtal

Áður en til þess kemur að veita lán vegna náms á haustmisseri skal námsmaður gera grein fyrir áætluðum tekjum á árinu 2011.

Áður en til þess kemur að veita lán vegna náms á vormisseri skulu sjóðnum berast staðfestar skattframtalsupplýsingar vegna tekna á árinu 2011.

3.3.4 Endanlegt tekjutillit

Endanlegt tekjutillit á sér stað eftir álagningu skattyfirvalda. Séu tekjur lánþega þá áætlaðar skal sjóðurinn ákvarða honum námsaðstoð í samræmi við áætlunina. Ákvörðunin er endanleg nema lánþegi geri athugasemd við hana innan þriggja mánaða. Skal þá heimilt að endurskoða hana í samræmi við nýjar tekjuupplýsingar staðfestar af skattyfirvöldum.

3.3.5 Ófullnægjandi tekjuáætlun

Stjórn sjóðsins getur breytt ófullnægjandi tekjuáætlun.

3.4 Hvað telst til tekna?

3.4.1 Tekjur á árinu 2011

Allar tekjur sem mynda skattstofn á árinu 2011 teljast til tekna við útreikning á láni samkvæmt gr. 3.3.

3.4.2 Námsstyrkir

Skattskyldir náms- og rannsóknarstyrkir og kennslulaun, t.d. „teaching assistantship“
og „utbildningsbidrag“ reiknast sem tekjur, sbr. gr. 4.8.

3.4.3 Sérstakir námsstyrkir

Styrkir sem veittir eru á vegum NORDPLUS og ERASMUS hafa engin áhrif á lán, enda sæki námsmaður ekki um viðbótarlán vegna þess kostnaðar, sem hann verður fyrir vegna námsins erlendis. NORDPLUS- og ERASMUS-styrkþegar eiga ekki rétt á ferðaláni frá LÍN.

3.4.4 Frádráttur frá tekjum

Til frádráttar tekjum koma skólagjöld sem námsmaður fær ekki lánað fyrir skv. gr. 4.8 og föst afborgun námsláns sem til fellur og greidd er á aðstoðartímabilinu.

3.4.5 Viðbótarlífeyrissparnaður greiddur út 2011

Þeir umsækjendur sem fengu greiddan út viðbótarlífeyrissparnað á árinu 2011 geta óskað eftir því að hann verði undanþeginn við útreikning á námsláni skólaárið 2011-2012.  Sækja verður um leiðréttingu vegna skólaársins fyrir 1. maí 2012.

3.5 Upplýsingaskylda námsmanns og maka vegna tekna

Með undirritun umsóknar veita námsmaður og maki sjóðnum heimild til að kanna skattframtöl þeirra á þeim tíma sem lán eru veitt eða endurgreiðsla lána stendur yfir. Tekjuupplýsingar skulu gefnar upp skv. beiðni sjóðsins.
 

IV. Kafli – Lánaflokkar

4.1 Almennar forsendur

Lán taka almennt mið af aðstæðum, fjölskyldustærð og búsetu, eins og þær eru skráðar í þjóðskrá hinn 1. september ár hvert.  Ef aðstæður breytast á skólaárinu eftir 1. september er þó tekið tillit til þess við ákvörðun lána samkvæmt gr. 4.2 – 4.6 og 4.12 og mun það leiða til  50% hækkunar eða lækkunar á þeim lið eins og við á.

4.2 Lán til einhleypra námsmanna

4.2.1 Námsmenn sem búa í leiguhúsnæði eða eigin húsnæði

Framfærsla einhleyps námsmanns er grunnframfærsla en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3. Einhleypur námsmaður, barnlaus hjón eða sambýlisfólk, skulu sanna eðlilegar leigugreiðslur með afriti af greiðslumiða til skattyfirvalda eða staðfesta íbúðareign með vottorði frá Þjóðskrá Íslands/þinglýsingarvottorði.

4.2.2 Námsmenn sem hvorki búa í leiguhúsnæði né eigin húsnæði

Framfærsla námsmanns sem hvorki býr í leiguhúsnæði né eigin húsnæði er 50% af grunnframfærslu en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3.

4.2.3 Námsmenn sem búa hjá efnalitlum foreldrum/foreldri

Heimilt er að hækka framfærslu hjá námsmönnum, sem búa hjá efnalitlum foreldrum upp í 100%, ef tekjur hvors foreldris um sig eru undir viðmiðunarmörkum. Viðmiðunarmörk í þessu sambandi svara til einfaldrar framfærslu einstæðs foreldris. Framfærsla einstæðs foreldris miðast við barnafjölda á framfæri þess undir 21 árs aldri að meðtöldum námsmanni.

4.3 Lán til einstæðs foreldris 

Framfærsla er grunnframfærsla sem hækkar um 8.142 kr. fyrir fyrsta barn fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er vegna náms á Íslandi og um sambærilegt hlutfall af grunnframfærslu sé nám stundað erlendis, sbr. gr. 3.1. Fyrir annað barn reiknast 7.735 kr. (95%), þriðja barn 6.514 kr. (80%), fjórða barn 6.107 kr. (75%) og fimmta barn og fleiri 5.699 kr. (70%) fyrir hverja ECTS-einingu. Lánað er fyrir framfærslu á námstíma en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3.

Námsmanni er ekki veitt lán sem einstæðu foreldri nema hann fari með forsjá barns og barnið eigi lögheimili hjá honum eða búi sannanlega hjá honum á námstíma, t.d. þegar um sameiginlegt forræði er að ræða. Í þeim tilfellum þegar um sameiginlegt forræði er að ræða og barnið á ekki lögheimili hjá námsmanni, ber námsmanni að leggja fram staðfestan samning frá sýslumanni um umgengnisrétt óski hann eftir viðbótarframfærslu vegna barnsins. Ef báðir foreldrar eru lánþegar, þá er viðbótarframfærslu vegna barns skipt á milli foreldra í samræmi við samning um umgengnisrétt.

4.4 Lán vegna meðlagsgreiðslna

Námsmaður getur sótt sérstaklega um viðbótarlán vegna meðlags, sem hann greiðir svo sannanlegt sé vegna barna sem eru 18 ára eða yngri. Þegar veitt er lán vegna meðlags, greiðir sjóðurinn meðlag beint til Innheimtustofnunar sveitarfélaga. Lánað er vegna meðlags á námstíma, 3.250 kr. fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er eða jafngildi í annarri mynt miðað við gengi 1. júní 2011.

4.5 Lán til námsmanns í hjúskap, staðfestri samvist eða skráðri sambúð 

Framfærsla námsmanns í hjúskap, staðfestri samvist eða skráðri sambúð er grunnframfærsla sem hækkar fyrir hvert barn námsmanns eða maka ef barnið á lögheimili hjá honum eða býr sannanlega hjá honum á námstíma. Fyrir fyrsta barn hækkar framfærslan um 4.507 kr. fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er sé nám stundað á Íslandi og um sambærilegt hlutfall af grunnframfærslu sé nám stundað í útlöndum, sbr. gr. 3.1. Fyrir annað barn reiknast 4.282 kr. (95%), þriðja barn 3.606 kr. (80%), fjórða barn 3.380 kr. (75%) og fimmta barn og fleiri 3.155 kr. (70%) fyrir hverja ECTS-einingu. Lánað er fyrir framfærslu á námstíma en tekjur koma til frádráttar, sbr. gr. 3.3. Lán vegna maka er aðeins veitt í vissum undantekningartilvikum, sbr. gr. 4.6.

Séu báðir aðilar í lánshæfu námi ákvarðast lán til hvors um sig sérstaklega.

4.6 Lán vegna maka 

Eftirfarandi aðstæður geta leitt til þess að framfærsla námsmanns í hjónabandi/staðfestri samvist/skráðri sambúð hækkar um 50% af grunnframfærslu vegna maka:
a) Veikindi eða örorka maka skv. læknisvottorði.
b) Námsmaður og maki hafa langveikt eða fatlað barn á framfæri sínu og maki starfar ekki utan heimilis vegna umönnunar barnsins. Skilyrði er að barnið hafi lögheimili hjá námsmanni og maka og að læknisvottorði sé framvísað.
c) Námsmaður og maki eru búsett erlendis og hafa barn á framfæri sínu og maki á ekki rétt á atvinnuleyfi í námslandinu. Þeir námsmenn sem fengu makalán skólaárið 2009-2010 og stunda áfram nám í sama námsferli skólaárið 201-2012 eiga áfram rétt á að sækja um makalán.

Ef veitt er lán vegna maka koma tekjur maka til frádráttar á láninu, sbr. gr. 3.1.1.

Ekki er veitt makalán ef maki er sjálfur lánþegi á námsárinu.

4.7 Lán til bóka-, tækja- og efniskaupa 

Námsmaður á rétt á viðbótarláni vegna bókakaupa. Veitt er 800 kr. á hverja ECTS-einingu sem lokið er sé nám stundað á Íslandi og sambærilegt hlutfall af grunnframfærslu sé nám stundað í útlöndum, sbr. gr. 3.1.

4.8. Lán vegna skólagjalda

Viðbótarlán vegna skólagjalda, umfram fenginn óskattskyldan styrk, eru veitt til grunnnáms (til grunnnáms telst sérnám, grunnháskólanám og einkanám í tónlist), meistaranáms og doktorsnáms, sbr. gr. 2.3. Einungis er veitt lán vegna árlegra skólagjalda umfram 45.000 kr. Vakin er athygli á því að tekjur námsmanns geta haft áhrif á upphæð skólagjaldalána, sbr. gr. 3.4.

Skólagjaldalán eru veitt í eitt misseri að loknum 18 ECTS-einingum, í tvö misseri að loknum 36 ECTS-einingum og á sumarmisseri að loknum 60 ECTS-einingum. Ef skólaári er skipt í þrjú tímabil eru veitt skólagjaldalán fyrir einn fjórðung að loknum 12 ECTS-einingum, fyrir tvo fjórðunga að loknum 24 ECTS-einingum, fyrir þrjá fjórðunga að loknum 36 ECTS-einingum og fyrir nám á sumarönn að loknum 60 ECTS-einingum.

Hámark samanlagðra skólagjaldalána miðast við tilgreint hámark í síðasta námslandi. Í lok hvers námsferils er reiknað út hversu hátt hlutfall námsmaður hefur nýtt sér af skólagjaldahámarki viðkomandi lands. Það hlutfall er svo notað áfram í næsta ferli
þegar svigrúm til frekari skólagjaldalána er fundið. Samanlögð lán til námsmanna vegna skólagjalda á Íslandi skulu aldrei verða hærri en 3.500 þús. kr. og vegna skólagjalda erlendis ákveðið hlutfall af þeirri upphæð, sbr. fylgiskjal II.

Skólaárið 2011-2012 skal árlegt hámark skólagjaldaláns vegna grunnnáms vera 1/3 af samanlögðu hámarksláni skv. 3. mgr. þessarar greinar.

Heimilt er að greiða út lán vegna skólagjalda fyrir eitt misseri við upphaf námstímabils til annarra námsmanna en fyrsta árs nema, fyrir annað misseri að loknum 18 ECTS-einingum og fyrir þriðja misseri að loknum 36 ECTS-einingum. Ef skólaári er skipt í þrjú tímabil er fyrirframgreiðsla heimil með sama hætti vegna annars fjórðungs að loknum 12 ECTS-einingum, vegna þriðja fjórðungs að loknum 24 ECTS-einingum og vegna sumarannar að loknum 36 ECTS-einingum.

4.9 Lán vegna röskunar á stöðu og högum námsmanns

Heimilt er að veita námsmanni aukalán sem samsvarar framfærslu fyrir allt að 7 ECTS-einingum að teknu tilliti til fjölskyldustærðar verði ófyrirsjáanleg röskun á stöðu og högum námsmanns og reglur þessar ná ekki til hennar að öðru leyti. Á þetta t.d. við þegar námsmanni verður vegna alvarlegra veikinda, örorku sinnar, framfærslu barna sinna eða maka eða af öðrum ástæðum illmögulegt að stunda nám sitt að fullnýttri lánsheimild. Hafa skal hliðsjón af þeim bótum sem námsmaður fær samkvæmt gildandi tryggingalöggjöf.

Heimilt er skv. þessari grein að veita námsmanni sérstakt lán vegna aukaferðar ef hann þarf skyndilega að fara heim vegna alvarlegra veikinda eða andláts í nánustu fjölskyldu. Nauðsynlegt er að leggja fram nákvæmar upplýsingar um ástæður ferðar ásamt viðeigandi læknisvottorði eða dánarvottorði. Til nánustu fjölskyldu skulu teljast maki, börn, foreldrar námsmanns og maka, afar og ömmur námsmanns og maka, systkini námsmanns og maka og börn þeirra. Ef slíkt aukalán er veitt greiðist það út með framfærsluláni sbr. gr. 5.2.1.
íslenskra námsmanna

4.10 Lán vegna sjúkratrygginga 

Námsmenn sem greiða háar sjúkratryggingar geta sótt lán til að mæta þeim kostnaði. Við mat á hæfilegum kostnaði vegna sjúkratrygginga er höfð hliðsjón af upplýsingum frá íslensku tryggingafélögunum. Ef veitt er lán vegna sjúkratrygginga er það einungis fyrir þeim hluta sem er umfram 5% af grunnframfærslu að teknu tilliti til fjölskyldustærðar og búsetu, en þó að hámarki 350.000 kr. á skólaárinu. Heimilt er að veita aukalán vegna sjúkrakostnaðar erlendis sem námsmaður hefur að hluta til fengið endurgreiddan hjá Tryggingastofnun ríkisins. Við afgreiðslu slíkrar umsóknar skal tekið tillit til þess hvort námsmaður hafi keypt eðlilegar sjúkratryggingar. Heimilt er að veita lán til greiðslu hæfilegs kostnaðar vegna mæðraskoðunar og ungbarnaeftirlits erlendis ef ljóst er að hvorki tryggingaraðili námsmannsins né viðkomandi sveitarfélag á Íslandi taki þátt í greiðslu kostnaðar. Einnig er heimilt á námstíma að veita lán til greiðslu ferðakostnaðar ef barnshafandi námsmaður eða maki námsmanns erlendis kýs, vegna óhóflegs kostnaðar erlendis, að fæða barn á Íslandi. Óheimilt er að taka tillit til sjúkrakostnaðar sem Tryggingastofnun ríkisins hefur synjað að greiða.

4.11 Vaxtastyrkur

Við útborgun lána fyrir framfærslu- og bókakostnaði skal greiða 400 kr. í vaxtastyrk fyrir hverja ECTS-einingu sem lokið er. Komi í ljós við endurútreikning námsláns að loknu námsári að námsmanni hafi verið úthlutað of háum vaxtastyrk, er það leiðrétt með þeim hætti að ofgreiddur styrkur er færður sem lán á námsárinu.

4.12 Lán vegna ferðakostnaðar

4.12.1 Ferðakostnaður námsmanns, maka og barna

Lán vegna ferðakostnaðar  miðast við ákveðna upphæð, sem er mismunandi eftir námslandi og námssvæði. Ef maki sækir einnig um lán á námsárinu á námsmaður ekki rétt á viðbótarláni vegna ferða maka og lán vegna ferða barna miðast þá við helming þeirra upphæða sem tilgreindar eru í gr. 4.12.2. og gr. 4.12.3.

4.12.2 Lán vegna ferða til námsstaðar erlendis

Ferðalán vegna náms erlendis ákvarðast þannig þegar sótt er um námslán á skólaárinu: Vegna hvers einstaklings er ferðalán til námsmanna og maka í Danmörku, Noregi og Svíþjóð 35.000 krónur á mann, en 40.500 krónur á einstakling vegna námsmanna og maka annars staðar í Evrópu, 52.000 krónur í Norður Ameríku og 92.000 krónur á einstakling vegna námsmanns og maka annarsstaðar. Lán vegna ferða barna miðast við 10% af ofangreindum fjárhæðum ef barn er yngra en tveggja ára, 75% vegna barna á aldrinum tveggja til tólf ára og 100% vegna barna sem eru eldri en tólf ára. Ekki er skilyrði að menn framvísi gögnum vegna ferðar. NORDPLUS- og ERASMUS-styrkþegar eiga ekki rétt á ferðaláni frá LÍN.

Ofangreindar fjárhæðir eru umreiknaðar í mynt námslands miðað við gengi 1. júní 2011.

4.12.3 Lán vegna ferða til námsstaðar á Íslandi

Ferðalán vegna náms á Íslandi ákvarðast þannig þegar sótt er um námslán á skólaárinu: Vegna einstaklings og maka 18.000 krónur, en lán vegna ferða barna miðast við 10% af ofangreindri upphæð ef barn er yngra en tveggja ára, 50% vegna barna á aldrinum tveggja ára til tólf ára og 100% vegna barna sem eru eldri en tólf ára. Skilyrði þess að námsmenn á Íslandi eigi kost á ferðaláni er að þeir eigi lögheimili a.m.k. 100 km frá höfuðborgarsvæðinu eða öðru skólasvæði. Ekki er skilyrði að menn framvísi gögnum vegna ferðar.

4.12.4 Greiðslutími ferðalána

Ferðalán greiðist út með framfærsluláni til þeirra sem hafa uppfyllt skilyrði sjóðsins um lágmarksnámsframvindu sbr. grein 2.2. 

V. Kafli – Umsóknir og útborgun lána

5.1 Umsóknir um námslán

5.1.1 Umsóknareyðublöð

Sótt er um námslán á sérstökum rafrænum eyðublöðum sem hægt er að nálgast á vefnum (www.lin.is). Umsóknareyðublöðin fást einnig á skrifstofu sjóðsins.

5.1.2 Umsóknir og gildistími

Sækja skal sérstaklega um námslán fyrir hvert aðstoðarár. Umsókn verður að hafa borist sjóðnum fyrir:
1. desember 2011 vegna náms haustið 2011;
1. maí 2012 vegna náms vorið 2012;
1. júlí 2012 vegna náms sumarið 2012.

5.1.3 Fylgiskjöl og skilafrestur 

Tilkynna ber námsmanni tímanlega um gögn, sem honum ber að skila, þannig að honum gefist nægur tími til að senda þau til sjóðsins. Fylgiskjöl vegna umsóknar eiga að berast sjóðnum eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að þeirra var óskað. Að öðrum kosti er heimilt að líta svo á að námsmaður sé fallinn frá umsókn. Hið sama gildir um prófvottorð; þeim skal skilað eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að próftímabili lýkur. Að öðrum kosti er heimilt að líta svo á að námsmaður hafi fallið frá umsókn um lán á viðkomandi tímabili.

5.1.4 Aðstoð

Starfsmenn og samtök námsmanna sem tilnefna fulltrúa í stjórn sjóðsins veita aðstoð og leiðbeiningar varðandi þau mál sem snerta starfssvið sjóðsins.

5.1.5 Afgreiðsla umsókna og annarra erinda

Ákvarðanir stjórnar varðandi erindi sem berast sjóðnum skulu tilkynntar skriflega, nema það sé augljóslega óþarft. Ákvörðun er bindandi eftir að hún er komin til aðila. Námsmanni eða öðrum þeim sem í hlut á er heimilt að fá ákvörðun rökstudda, sbr. gr. 5.10.3, mál endurupptekið, sbr. gr. 5.10.4. eða getur óskað eftir úrskurði málskotsnefndar, sbr. gr. 5.10.5. Um málsmeðferð að öðru leyti fer eftir stjórnsýslulögum, nr. 37/1993.

5.1.6 Lánsáætlun

Á grundvelli upplýsinga námsmanns m.a. um tekjur og fjölskylduhagi fær hann útfyllta lánsáætlun frá sjóðnum. Hún gefur kost á tímabundinni fyrirgreiðslu hjá viðskiptabanka, sbr. gr. 5.2.4. Eftir yfirferð lánsáætlunar ber námsmanni að láta sjóðinn vita ef þær upplýsingar sem lagðar eru til grundvallar reynast rangar.

5.1.7 Umboðsmaður 

Námsmaður erlendis skal hafa umboðsmann á Íslandi sem m.a. hefur umboð til undirritunar skuldabréfs fyrir hans hönd.

5.1.8 Skilyrði sem lánþegar þurfa að uppfylla

Skilyrði sem lánþegar þurfa m.a. að uppfylla, til þess að teljast lánshæfir sem lántakendur hjá sjóðnum, eru að þeir séu ekki á vanskilaskrá né í vanskilum við sjóðinn þegar sótt er um nýtt lán og bú þeirra sé ekki til gjaldþrotameðferðar.
Teljist námsmaður ekki lánshæfur skv. framangreindu getur hann sótt um undanþágu frá þessari grein enda sýni hann fram á annað eða leggi fram ábyrgðir sem sjóðurinn telur viðunandi, s.s. veð eða sjálfskuldarábyrgð þriðja aðila.
 

5.2 Útborgun námslána

5.2.1 Útborgun námslána

Útreikningur á námsláni og útgáfa lánsáætlana vegna skólaársins 2011-2012 hefst í byrjun ágúst 2011. Þá verða skólagjaldalán, sbr. gr. 4.8 vegna haustannar afgreidd fyrirfram til þeirra sem áður hafa lokið lánshæfum námsárangri og óskuðu eftir slíkri fyrirframgreiðslu í lánsumsókn sinni.

Útborgun framfærslu-, bóka- og ferðalána vegna haustannar og fyrirframgreiðsla skólagjalda vorannar hefst í byrjun janúar 2012 til þeirra sem uppfylla skilyrði sjóðsins um lágmarksnámsframvindu á önninni, sbr. gr. 2.2. Með sömu framangreindum skilyrðum hefst útborgun framfærslu- og bókalána vegna vorannar og fyrirframgreiðsla skólagjalda sumarannar í lok apríl 2012.
  
Skilyrði er að námsmaður hafi lagt fram gögn um námsárangur sinn, tekjuáætlun eða skattframtal og aðrar þær upplýsingar sem máli skipta. Lán greiðast inn á reikning í viðskiptabanka eða sparisjóði á Íslandi sem skal vera á nafni námsmanns.

Heimilt er að greiða út lán á öðrum tímum enda liggi fyrir að námsmaður hafi uppfyllt kröfur sjóðsins um afköst og árangur í námi. Lánveitingum vegna námsársins 2011-2012 skal þó lokið fyrir 15. janúar 2013, eftir það eru ekki afgreidd lán vegna námsársins.

Skilyrði þess að námsmaður fái lán vegna skólagjalda sbr. gr. 4.8 greitt út fyrirfram er að hann hafi áður lokið lánshæfum námsárangri.

Skili námsmaður ekki tilskildum lágmarksárangri eftir viðkomandi skólaár eru fyrirframgreidd lán vegna skólagjalda endurkræf skv. reglum um ofgreidd lán.
 

5.2.2 Útreikningur lána erlendis

Námslán eru að jafnaði reiknuð út í mynt viðkomandi námslands. Tekjum og styrkjum er breytt í mynt námslands miðað við gengi 1. júní 2011. Þegar lán eða hlutar þess koma til útborgunar er upphæðinni sem greiða á út breytt í íslenskar krónur miðað við daggengi við útborgun.

5.2.3 Staðfesting á tekjum 

Námsmenn skulu skila staðfestingu eða breytingu á fyrri áætlun vegna tekna á árinu 2011 áður en lán er greitt út. Ef verulegur munur reynist vera á þeirri áætlun og tekjum námsmanns og maka er heimilt að gjaldfella lánið.

5.2.4 Fyrirgreiðsla banka og sparisjóða

Stjórn sjóðsins hefur gert samkomulag við viðskiptabanka og sparisjóði um að þeir veiti námsmönnum tímabundna fyrirgreiðslu innan skólaárs, ef þess er óskað, að uppfylltum venjulegum skilyrðum viðkomandi fjármálastofnunar og að fenginni lánsáætlun námsmanns.

5.2.5 Skuldabréf og bankareikningur

Útborgun lána er háð því skilyrði að lánþegi hafi undirritað skuldabréf og tryggt lánið með sjálfskuldarábyrgðarmönnum eða veði. Lánið greiðist inn á reikning viðkomandi lánþega sem skal vera á hans eigin nafni í banka eða sparisjóði.

5.3 Um ábyrgðir á námslánum og réttindi og skyldur ábyrgðarmanna

5.3.1 Eðli sjálfskuldarábyrgðar

Þeir sem gerast ábyrgðarmenn að námsláni takast á hendur sjálfskuldarábyrgð á námsskuldinni en slík ábyrgð gerir ábyrgðarmanni skylt að greiða skuldina sem ábyrgð er fyrir strax og í ljós kemur að lántakandi hefur ekki staðið við skuldbindingar
sínar um að greiða af láninu.

Sjóðurinn getur innheimt ábyrgðina beint hjá ábyrgðarmanni og þarf ekki að gera sérstakar tilraunir til að fá skuldina greidda hjá lántakanda. Þó getur sjóðurinn ekki gengið að ábyrgðarmanni fyrr en staðreynt hefur verið að lántakandi hafi ekki greitt af láninu á gjalddaga.

Sjóðurinn getur látið gera aðför (fjárnám) til fullnustu skuldarinnar hjá sjálfskuldarábyrgðarmanni án undangengins dóms eða réttarsáttar.

Sjálfskuldarábyrgð skal ætíð bundin við ákveðna hámarksfjárhæð sem breytist í samræmi við vísitölu neysluverðs en auk þess tekur sjálfskuldarábyrgðin til greiðslu vaxta, dráttarvaxta og alls kostnaðar sem leiða kann af vanskilum skuldarinnar þar með talin réttargjöld og innheimtuþóknun.

Tilnefnd ábyrgðarfjárhæð ábyrgðarmanns miðast við tilgreinda vísitölu og skal að jafnaði ekki vera hærri en 7,0 m.kr. Ábyrgðarmanni er þó heimilt að veita ábyrgð umfram framangreinda hámarksábyrgð vegna láns sem námsmanni reiknast á því námsári sem uppreiknuð ábyrgð hans nær 7,0 m.kr. Lágmarksábyrgð er 100 þús.kr.

5.3.2 Skilyrði sem ábyrgðarmenn þurfa að uppfylla

Ábyrgðarmaður staðfestir með undirskrift sinni á skuldabréf eða ábyrgðaryfirlýsingu
að hann hafi kynnt sér ákvæði skuldabréfsins.

Ábyrgðarmenn verða að vera orðnir 18 ára og fjárráða, en enginn hámarksaldur gildir um þá. Ábyrgð lögpersónu í stað einstaklings er háð samþykki stjórnar sjóðsins og að um sé að ræða opinbera stofnun eða fjármálastofnun sem Fjármálaeftirlitið hefur eftirlit með. Í þeim tilvikum skal lágmarksábyrgðartími vera 10 ár eftir fyrsta gjalddaga eða 15 ár eftir að ábyrgð er veitt. Sjóðnum skal þá heimilt, með samþykki lánþega, að innheimta gjald fyrir ábyrgðaraðilann við útborgun lánsins. Að öðru leyti gilda um ábyrgð lögpersónu sömu reglur og almennt gilda um sjálfskuldarábyrgð einstaklinga.

Einn ábyrgðarmaður skal að lágmarki takast á hendur sjálfskuldarábyrgð fyrir lántakanda. Ábyrgðarmenn skulu að jafnaði vera íslenskir ríkisborgarar með lögheimili á Íslandi. Óheimilt er a ðsamþykkja ábyrgðarmenn fyrir námsláni sem eru á vanskilaskrá, í vanskilum við sjóðinn eða til gjaldþrotameðferðar.

Breytist staða ábyrgðarmanns þannig að hann telst ekki lengur uppfylla ofangreind skilyrði þá skal lántakandi útvega nýjan ábyrgðarmann fyrir námsláni sínu áður en hann fær frekari lán afgreidd hjá sjóðnum. Þá ábyrgist hinn nýi ábyrgðarmaður allt það lán sem lántakandi kann að fá til viðbótar. Eldri ábyrgð fellur ekki úr gildi nema að henni sé sagt upp og ný sett í staðinn með samþykki sjóðsins.

5.3.3 Réttarstaða ábyrgðarmanna og endurkröfur

Séu ábyrgðarmenn fleiri en einn bera þeir óskipta sameiginlega (solidariska) ábyrgð gagnvart sjóðnum, en þeir bera jafna ábyrgð sín á milli allt að tilteknu hámarki hvers og eins. Sá ábyrgðarmaður sem greiðir skuldina getur því bæði átt endurkröfurétt á hendur lántakanda og öðrum ábyrgðarmönnum.

Verði vanskil á námskuld getur ábyrgðarmaður greitt upp sinn ábyrgðarhluta ásamt vöxtum og kostnaði.

Ábyrgðarmaður getur neytt þeirra réttinda sem lántakandi á skv. skuldabréfinu og haldið láninu í skilum. Í því sambandi getur hann óskað eftir því við sjóðinn að greiðslunni skuli ráðstafað til lækkunar á þeim hluta heildarskuldarinnar sem hann ábyrgðist.

Ákvæði skuldabréfs um undanþágur frá endurgreiðslu gilda ekki gagnvart ábyrgðarmanni sem ábyrgð hefur fallið á og tekið hefur að sér endurgreiðslu lánsins.

Látist ábyrgðarmaður getur lántakandi útvegað nýjan ábyrgðarmann sem uppfyllir ofangreind skilyrði en að öðrum kosti taka erfingjar hins látna við ábyrgðinni eftir almennum reglum ef erfingjar hafa á annað borð tekið á sig ábyrgð á skuldum dánarbúsins.

Ábyrgðarmaður getur sagt upp ábyrgðinni. Það skal gert skriflega með bréfi til sjóðsins. Áhrif þess eru eingöngu þau að ekki aukast skyldur hans umfram það sem þá þegar er um samið. Ábyrgðarmaðurinn ber engu að síður áfram ábyrgð á þeim lánum sem þegar hafa verið veitt. Uppsögnin tekur gildi um leið og sjóðurinn hefur tilkynnt lántakanda um uppsögnina.

5.3.4 Veðtrygging 

Óski námsmaður eftir að setja fasteign að veði til tryggingar námsláni þarf hann að leggja fram eftirfarandi gögn: Veðbókarvottorð, afrit síðustu greiðsluseðla vegna áhvílandi lána, fasteigna- og brunabótamat.

Við veðtryggingu námslána er miðað við að áhvílandi lán, að viðbættu láni frá sjóðnum, fari ekki yfir 65% af fasteignamati íbúðarhúsnæðis og sé innan við 65% af brunabótamati. Jafnframt er heimilt að fara fram á sölumat löggilts fasteignasala og skal þá miðað við að lán frá sjóðnum fari ekki yfir 60% af sölumati.

5.4 Greiðsla félagsgjalda

Óski námsmaður þess annast sjóðurinn greiðslu gjalds vegna félagsaðildar að Sambandi íslenskra námsmanna erlendis (SÍNE). Sjóðurinn dregur félagsgjaldið af námsláninu.

5.5 Breytingar á aðstoð

5.5.1 Tilkynningaskylda námsmanns 

Umsækjanda ber að tilkynna allar breytingar á högum sínum er haft geta áhrif á veitingu námsaðstoðar, svo sem breyttar fjölskylduaðstæður, breytingar á fjárhag, heimilisfangi og námsáætlun, eða veikindi er valdið geta töfum í námi. M.a. ber að tilkynna sjóðnum þegar námsmaður stofnar til hjúskapar eða sambúðar. Námsmanni ber auk þess að senda sjóðnum öll þau gögn sem hann kann að verða beðinn um vegna umsóknar hans um námslán eða frest á lokun skuldabréfs.

5.5.2 Leiðrétting á útreikningi 

Ef í ljós kemur að sjóðurinn hefur veitt námsaðstoð eða reiknað út upphæð láns á röngum forsendum er það leiðrétt, skv. nánari ákvæðum í þessum kafla. Er þá tekið tillit til þess hvort námsmaður hefur vísvitandi gefið villandi eða rangar upplýsingar, hvort um vanrækslu hefur verið að ræða af hans hálfu ellegar mistök frá hendi sjóðsins. Að jafnaði er mögulegt að semja um fyrirkomulag endurgreiðslna.

5.6 Vísvitandi villandi upplýsingar

Ef námsmaður hefur vísvitandi veitt sjóðnum rangar eða villandi upplýsingar fellur öll námsaðstoð við hann niður og aðstoð sem hann kann að hafa fengið vegna slíkra upplýsinga verður þegar í stað endurkræf með áfallinni verðtryggingu og kostnaði sem af hlýst. Þetta á m.a. við ef sannað þykir að námsmaður hafi gefið upp rangar tekjur skv. skilgreiningu sjóðsins um tekjur, þegar viðkomandi skattári er lokið.

Háttsemi sem brýtur í bága við lög, s.s. skjalafals, getur haft refsiábyrgð í för með sér.

5.7 Ofgreidd lán

5.7.1 Ofgreidd lán

Ef námsmaður fær ofgreitt lán, t.d. vegna vanáætlaðra tekna, ófullnægjandi námsárangurs eða annarra ástæðna, ber honum að endurgreiða lánið sérstaklega. Námsmaður hefur val um að staðgreiða ofgreiðslulánið eða samþykkja sérstakt endurgreiðslubréf með einum ábyrgðarmanni og skal lánstími þess að jafnaði ekki vera lengri en 15 mánuðir. Ef um er að ræða ofgreitt lán vegna skólagjalda sem sannanlega hafa verið greidd og ekki fást endurgreidd frá skólanum má fresta innheimtu ofgreidda lánsins fram á upphaf næstu annar. Ef námsmaður skilar ekki staðfestingu á innritunarvottorði í sama skóla fyrir umrædda önn er útbúið skuldabréf og skal lánstími að jafnaði ekki vera lengri en 10 mánuðir.

Frekari námsaðstoð er stöðvuð þar til námsmaður hefur gert upp hið ofgreidda lán. Ofgreidd lán námsmanna erlendis eru umreiknuð yfir í íslenskar krónur miðað við útborgunargengi lánsins.

5.7.2 Skuldabréf

Skuldabréf vegna ofgreiddra lána skulu að jafnaði bera vexti í samræmi við ákvörðun Seðlabanka Íslands um almenna vexti af óverðtryggðum lánum og leggjast vextirnir á þá fjárhæð sem námsmanni ber að endurgreiða frá útborgunardegi hins ofgreidda láns.

5.7.3 Vextir

Fyrsti vaxtadagur er skilgreindur í skuldabréfi.

5.7.4 Innheimta

Ofgreitt lán kemur til innheimtu eftir að námsárangur og önnur gögn eiga að hafa borist sjóðnum. Geri námsmaður ekki upp ofgreitt lán innan tilskilins frests er skuldabréfinu lokað, sbr. gr. 2.5.1, og innheimta skal hið ofgreidda lán sem aukaafborgun af námsláni hans.

5.8 Eftirlit með tekjum vegna síðasta láns

5.8.1 Námsmenn á Íslandi

Sjóðurinn fær upplýsingar frá ríkisskattstjóra um tekjur skv. skattframtali þess tekjuárs sem lagt var til grundvallar síðustu lánveitingu.

5.8.2 Námsmenn á Norðurlöndum

Námsmenn annars staðar á Norðurlöndum þurfa að skila vottorði um tekjur s.l. árs. Í Danmörku „årsopgörelse“, í Noregi „skatteopgjør“ og í Svíþjóð „slutlig skattsedel“.

5.8.3 Námsmenn í öðrum löndum

Sjóðurinn getur krafist skattavottorðs frá námsmönnum í öðrum löndum.

5.8.4 Endurgreiðsla

Komi í ljós að tekjur skv. vottorði skattstjóra eru hærri en gefið var upp af námsmanni,
ber honum að endurgreiða ofgreitt lán með verðtryggingu.
Lánasjóður íslenskra námsmanna

5.9 Mistök sjóðsins

Verði mistök við veitingu námsláns, námsmanni í óhag, ber að leiðrétta þau strax og upp kemst. Námsmönnum er eindregið bent á að kynna sér vandlega þau ákvæði í þessum úthlutunarreglum sem eiga við hverju sinni og stuðla að því að slík mistök leiðréttist sem fyrst. Námsmanni skal tilkynnt um slík mistök og síðan ákveðið í hverju einstöku tilviki hvernig endurgreiðslu skuli hagað.

5.10 Vafamál

5.10.1 Hlutverk stjórnar

Það er eitt af hlutverkum stjórnar að skera úr vafamálum er varða einstaka lánþega og öðrum málum með bókuðum samþykktum. Úrskurðum stjórnar má vísa til málskotsnefndar, sbr. gr. 5.10.5.

5.10.2 Málsmeðferð

Áður en stjórn sker úr vafamáli skal sérstök undirnefnd skipuð úr hópi stjórnarmanna,
endurgreiðslunefnd eða vafamálanefnd eftir atvikum, undirbúa og gera tillögur um bókanir fyrir stjórn sjóðsins. Nefndin skal yfirfara afgreiðslu hliðstæðra mála og þau mál sem talin eru koma næst því máli sem er til ákvörðunar. Bókanir stjórnar í vafamálum skulu vera almennar og þeim haldið sérstaklega til haga þannig að þær séu aðgengilegar öllum þeim sem eiga erindi við sjóðinn.

5.10.3 Rökstuðningur

Í rökstuðningi skal vísa til þeirra réttarreglna sem ákvörðun sjóðsins er byggð á, lögum, reglugerð, úthlutunarreglum eða bókun stjórnar eftir því sem við á. Að því marki, sem ákvörðun byggir á mati, skal í rökstuðningnum greina frá þeim meginsjónarmiðum sem ráðandi voru við matið.

5.10.4 Endurupptaka

Eftir að stjórn sjóðsins hefur tekið ákvörðun og hún tilkynnt á aðili máls rétt á því að mál hans sé tekið til meðferðar á ný ef ákvörðun hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik.

5.10.5 Málskotsnefnd

Menntamálaráðherra skipar málskotsnefnd þriggja manna. Nefndin sker úr um hvort úrskurðir stjórnar séu í samræmi við ákvæði laga og reglugerða. Nefndin getur staðfest, breytt eða fellt úr gildi ákvarðanir stjórnar sjóðsins. Úrskurður nefndarinnar skal vera rökstuddur og er endanlegur. 

VI. Kafli – Samnorrænar reglur

Umsækjandi við nám á Norðurlöndum utan heimalandsins getur að uppfylltum
sérstökum skilyrðum fengið námslán frá námslandinu. Skilyrði fyrir námsaðstoð frá LÍN er að umsækjandi fái ekki námsaðstoð (lán eða styrk) frá öðrum norrænum lánasjóðum, sbr. eftirfarandi:

Nánari upplýsingar fást hjá lánasjóðum í hverju landi.

DANMÖRK Styrelsen for Statens Uddannelsesstøtte (SU) Danasvej 30 DK–1780 København V Sími: 00–45–33268600 Bréfasími: 00–45–33268611 Veffang: http://www.su.dk/	NOREGUR Statens lånekasse for utdanning(SLK) P. boks 195, Østre Aker vei 20 N–0510 Oslo 5 Sími: 00–47–22726700 Bréfasími: 00–47–22642636 Veffang: http://www.lanekassen.no/
FINNLAND Folkpensionsanstaltens Studiestödscentral P.O. Box 228 SF–40 101 Jyväskylä 10 Sími: 00–358–20–4346770 Bréfasími: 00–358–20–4346710 Veffang: http://www.kela.fi/	SVÍÞJÓÐ Centrala studiestödsnämnden (CSN) Norra Tjärngatan 2–6 S–851 82 Sundsvall Sími: 00–46–60–186290 Bréfasími: 00–46–60–186006 Veffang: http://www.csn.se/

VII. Kafli – Lánskjör

7.1. Endurgreiðslur lána

Endurgreiðslur námslána taka mið af ákvæðum hvers skuldabréfs og þeim lögum sem í gildi voru þegar lánin voru tekin. Að öðru leyti gilda samþykktar úthlutunarreglur hverju sinni.

7.2 Vextir lána og verðtrygging

7.2.1 Lánskjör

Lán skv. lögum nr. 21/1992 eru verðtryggð og bera allt að 3% vexti frá lokun skuldabréfs.
Verðtryggingin miðast við breytingar á vísitölu neysluverðs. Lánþega ber að greiða 1,2% lántökugjald í hvert sinn sem lán er tekið og kostnað af innheimtu á hverjum gjalddaga.

7.2.2 Verðtrygging

Lán úr sjóðnum eru verðtryggð með vísitölu neysluverðs og reiknast verðtryggingin frá fyrsta degi næsta mánaðar eftir útborgun. Eftir ákvörðun um lokun skuldabréfs er skuld uppreiknuð og grunnvísitala skuldabréfs miðuð við vísitölu neysluverðs á lokunardegi.

7.2.3 Lokun skuldabréfs

Þegar skuldabréfi hefur verið lokað, sbr. gr. 2.5. skal lántakanda sent bréf með sundurliðuðum upplýsingum um greiðslur sem tilheyra skuldabréfinu, dagsetningu lokunar og hvenær vextir fara að reiknast af skuldabréfinu. Hálfsmánaðar frestur skal gefinn til að gera athugasemdir. Að þeim tíma liðnum er heimilt að fylla skuldabréfið út.

7.2.4 Fullnýtt svigrúm

Nú hefur námsmaður fullnýtt svigrúm sitt, sbr. gr. 2.5.4 og skal þá líta svo á að námi hans sé lokið.

7.2.5 Gengið frá skuldabréfi

Þegar gengið er frá skuldabréfi er öllum ábyrgðarmönnum send tilkynning um upphæð bréfsins og þá fjárhæð sem hver og einn telst ábyrgur fyrir.

7.2.6. Námshlé o.fl.

Sæki lántaki ekki um lán á nýju námsári fyrir tilskilinn umsóknarfrest en hefur þó ekki lokið námi skal tilkynna honum að skuldabréfi hans verði lokað innan hálfs mánaðar. Lokun skuldabréfsins er miðuð við lok síðasta aðstoðartímabils. Honum skal jafnframt sent yfirlit um greiðslur til hans sem verða færðar uppreiknaðar á skuldabréfið. Í slíkum tilfellum er ekki veittur frestur á því að ganga frá skuldabréfinu. Tilkynni námsmaður að hann hafi tekið sér námshlé sem er ekki lengra en eitt ár er frágangi á skuldabréfi frestað í samræmi við reglur um skilgreiningu á lokun skuldabréfs.

7.3 Endurgreiðslutími 

7.3.1. Lán er afborgunarlaust í tvö ár

Endurgreiðsla hefst tveimur árum eftir lokun skuldabréfs sbr. gr. 2.5. Það á þó ekki við í þeim tilfellum þegar lánþegi hefur þegar hafið endurgreiðslur námsláns en endurgreiðslum hefur verið frestað, til dæmis vegna undanþágu frá afborgun, sbr. gr. 7.5 eða vegna frystingar námslána, sbr. gr. 7.6. Ef lokun skuldabréfs er á fyrri hluta árs, þ.e. fyrir 1. janúar – 30. júní, er gjalddagi fyrstu föstu greiðslunnar 30. júní tveimur árum síðar. Sé skuldabréfi lokað á síðari hluta árs, 1. júlí eða síðar, er gjalddagi fyrstu föstu greiðslu 1. mars á þriðja ári frá lokun. Seinni ársgreiðslan er alltaf 1. september.

7.3.2 Vextir

Vextir reiknast frá lokun skuldabréfs. Fái námsmaður greitt út lán eftir lokunardag skuldabréfs, reiknast vextir á þá greiðslu frá deginum eftir útborgun.

7.3.3 Ógjaldfallin uppgreiðsla

Lánþega er heimilt að greiða upp námslán fyrr en ákvæði skuldabréfs kveða á um.

Lánþegi sem greitt hefur upp ógjaldfallið námslán sitt getur óskað eftir að fá endurgreiðslu sem nemur kostnaðarlækkun sjóðsins vegna uppgreiðslunnar. Skilyrði er að lánþeginn hafi greitt af námsláninu í a.m.k. fimm ár fyrir uppgjörið.

Við mat á endurgreiðslutíma og framtíðarafborgunum af námsláni án uppgreiðslu skal tekið mið af áætluðum framtíðartekjum lánþegans og þær núvirtar með þeim vöxtum sem sjóðurinn greiðir af teknum lánum. Framtíðartekjurnar skulu þó aldrei áætlaðar það lágar að endurgreiðslutími án uppgreiðslu verði umfram 15 ár.

Áður en kostnaðarlækkunin er metin skal lánþegi láta stjórn sjóðsins í té allar þær upplýsingar sem hún telur nauðsynlegar til að áætla framtíðartekjur hans.

7.4 Árleg endurgreiðsla 

Árleg endurgreiðsla er í tvennu lagi. Annars vegar er föst greiðsla sem innheimtist 1. mars, en þó getur fyrsti gjalddagi verið annar. Hins vegar viðbótargreiðsla sem innheimtist 1. sept. og er háð tekjum fyrra árs. Föst ársgreiðsla á árinu 2011 er 108.330 kr. og miðast við vísitölu neysluverðs 365,5. Þessi upphæð breytist á hverju ári til samræmis við vísitölu neysluverðs 1. janúar hvers árs. Viðbótargreiðslan miðast við 3,75% af tekjustofni ársins á undan endurgreiðsluári, en með tekjustofni er átt við útsvarsstofn lánþega að viðbættum fjármagnstekjum, sbr. c–lið 7. gr. laga nr. 90/2003. Ef lánþegi er í sambúð er miðað við 50% fjármagnstekna hans og sambúðaraðilans og skiptir ekki máli hvort tekjurnar eru af séreign skv. kaupmála eða hjúskapareign. Sú fjárhæð sem þannig fæst skal margfölduð skv. hlutfallslegri breytingu á vísitölu neysluverðs frá 1. júlí á tekjuöflunarári til 1. júlí á endurgreiðsluári. Samkvæmt framansögðu dregst áðurnefnd föst ársgreiðsla frá viðbótargreiðslunni.

Sé lánþega áætlaður skattstofn skal miða við hann. Sé lánþegi á endurgreiðslutíma ekki skattskyldur á Íslandi af öllum tekjum sínum og eignum skal honum gefinn kostur á að senda sjóðnum staðfestar upplýsingar um tekjur sínar og skal árleg viðbótargreiðsla ákveðin í samræmi við það. Erlendar tekjur eru umreiknaðar í íslenskar krónur miðað við meðalgengi Seðlabanka Íslands undirliggjandi tekjuárs fyrir viðkomandi mynt þegar gjalddagi er myndaður. Geri hann það ekki eða telja verður upplýsingar hans ósennilegar og ekki unnt að sannreyna tekjustofn samkvæmt því skal stjórn sjóðsins áætla honum tekjustofn til útreiknings árlegrar viðbótargreiðslu.

Lánþegi á rétt á endurútreikningi árlegrar viðbótargreiðslu sé hún byggð á áætluðum
tekjum. Hann skal þá sækja um endurútreikninginn eigi síðar en 60 dögum eftir gjalddaga afborgunar og leggja fyrir stjórn sjóðsins bestu fáanlegar upplýsingar um tekjurnar. Endurútreikningur fer síðan fram þegar sjóðnum hafa borist staðfestar upplýsingar um tekjurnar eða þegar þær hafa verið enduráætlaðar skv. sérstakri ákvörðun stjórnar. Hafi tekjustofn verið of hátt áætlaður skal lánþega endurgreidd ofgreidd fjárhæð með almennum vöxtum óverðtryggðra bankalána.

Verði veruleg vanskil á endurgreiðslu námsláns eða hafi lánþegi vantalið tekjur sínar á framtali er heimilt að fella allt lánið í gjalddaga. Hækkun á viðbótargreiðslu vegna endurskattlagningar er gjaldkræf þegar í stað ásamt dráttarvöxtum frá gjalddaga greiðslunnar.

7.5 Undanþágur

7.5.1 Undanþága vegna verulegra fjárhagsörðugleika 

Sjóðsstjórn er heimilt að veita undanþágu frá afborgun námslána ef lánshæft nám, atvinnuleysi, óvinnufærni vegna veikinda, þungunar eða umönnunar barna, umönnunar maka eða aðrar sambærilegar ástæður valda verulegum fjárhagsörðugleikum hjá lánþega. Óvinnufær vegna veikinda telst sá sem hefur rétt til örorkulífeyris skv. skilgreiningu Tryggingastofnunar. Að jafnaði er miðað við að ástæður þær sem valda örðugleikunum hafi varað í a.m.k. fjóra mánuði fyrir gjalddaga afborgunar.

7.5.2 Undanþága vegna skyndilegra og verulegra breytinga

Einnig er stjórn sjóðsins heimilt að veita undanþágu frá árlegri endurgreiðslu, ýmist til lækkunar eða niðurfellingar á greiðslum, eftir atvikum, ef skyndileg og veruleg breyting hefur orðið á högum lánþega þannig að útsvarsstofn vegna tekna á fyrra ári gefur ekki rétta mynd af fjárhag lánþega á endurgreiðsluárinu. Heimildin miðast við að skyndileg og alvarleg veikindi, slys eða aðrar sambærilegar ástæður valdi verulegri skerðingu á ráðstöfunarfé og á möguleikanum til að afla tekna.

7.5.3 Sótt um undanþágu

Lánþegi sem óskar eftir undanþágu frá endurgreiðslu námsláns, til lækkunar eða niðurfellingar, skal sækja um það á þar til gerðu umsóknareyðublaði og láta nákvæmar upplýsingar sem þar er óskað eftir fylgja.

Umsókn um undanþágu frá endurgreiðslu námsláns skal berast sjóðnum eigi síðar en 60 dögum eftir gjalddaga afborgunar. Hafi ósk um undanþágu ekki borist sjóðnum fyrir þessi tímamörk er óheimilt að veita undanþágu, sbr. 7. mgr. 8. gr. laga um sjóðinn.

Ef veitt er undanþága frá endurgreiðslu S- og/eða V-láns hefur undanþágan ekki áhrif á fjölda endurgreiðsluára, þ.e. endurgreiðslutíminn lengist sem nemur undanþágutímanum.

7.6 Frysting námslána

Lánþegi getur sótt um frystingu námslána ef hann er þegar með frystingu á öðrum lánum sínum, svo sem fasteignalánum, hefur hafið sértæka skuldaaðlögun hjá viðskiptabanka sínum eða hefur fengið tillögu frá Umboðsmanni skuldara um að þörf sé á frystingu námslána hans.

Ekki er hægt að frysta námslán ef greiðandi er í vanskilum við sjóðinn frá því fyrir árið 2009. Frysting námslána miðar við tímalengd þess úrræðis sem er forsenda frystingarinnar, þó að hámarki í þrjú ár.

7.7 Lán sem sjóðurinn hefur veitt 

Lán sem sjóðurinn hefur veitt eru:

 

Heiti	Veitt	Vextir	Endurgr. hefst m.v. námslok	Endurgr. tími	Gjalddagar
M	1952-61	3,5%	3 ár	10 ár	1. maí og 1. nóv.
N	1952-61	3,5%	3 ár	10 ár	1. feb. og 1. nóv.
M	1961-67	3,5%	3 ár	15 ár	1. maí og 1. nóv.
N	1961-67	3,5%	3 ár	15 ár	1. feb. og 1. nóv.
L	1967-75	5%	5 ár	15 ár	1. júní
K	1975	13%	1 ár	4 ár	1. apríl og 1. nóv.
X*	1976-82	Verðtryggt	3 ár	20 ár	1. júlí og 1. nóv.
T**	1982-92	Verðtryggt	3 ár	40 ár	1. mars og 1. sept.
R	1992-2005	allt að 3% +verðtr.	2 ár	óákv.	1. mars og 1. sept.
G	2005-	allt að 3% +verðtr.	2 ár	óákv.	1. mars og 1. sept.

* nefna st V-lán eftir sameiningu
** nefnast S-lán þegar endurgreiðsla hefst

 

7.8 Sé greitt eftir fleiri kerfum 

Lánþegi sem skuldar eldri námslán en G-lán skal fyrst endurgreiða eldri lánin. Á næsta almanaksári eftir að endurgreiðslu þeirra lýkur eða á að vera lokið skal hann hefja endurgreiðslu G-lánsins.

Ef lánþegi skuldar R-lán og jafnframt V- eða S-lán skal hann fyrst greiða R-lánið. Ef lánþegi greiðir bæði af V- og S-láni dragast afborganir V-láns frá afborgunum S-lánsins.

7.9 Vanskil 

Ef lánþegi greiðir ekki afborgun á réttum tíma og hefur ekki samið við sjóðinn um greiðslu, er krafan send til lögmanna í innheimtu. Ef krafa á hendur lánþega er þegar í innheimtu hjá lögmönnum fara nýjar kröfur beint í innheimtu hjá lögmönnum. Þegar afborgun er í lögmannsinnheimtu ber lánþega að semja um skuld sína beint við lögmenn án milligöngu sjóðsins. Ef lánþegi gerir enn ekki skil, er sjóðnum heimilt að gjaldfella höfuðstól lánsins og innheimta með hæstu leyfilegu dráttarvöxtum.

 

Fylgiskjal I

Framfærslugrunnur og greinargerð með grunnframfærslu fyrir skólaárið 2011-2012

Framfærslugrunnur LÍN

Framfærslugrunnur LÍN skólaárið 2011-2012 gerir ráð fyrir að ársútgjöld einstaklings í leiguhúsnæði á Íslandi séu kr. 1.945.128 og að þeim megi skipta niður á einstaka útgjaldaliði sem hér segir:

Helstu útgjaldaliðir	Framfærslugrunnur LÍN (kr.)
Matur og drykkjarvörur	461.904
Föt og skór	102.636
húsnæði, hiti og rafmagn	906.768
Húsgögn og heimilisbúnaður o.fl.	14.604
Heilsugæsla	89.124
Ferðir og flutningar	67.200
Póstur og sími	89.868
Menntun, tómst.og menning	169.428
Ýmsar vörur og þjónusta	43.596
Alls	1.945.128

 

Við útreikning framfærslugrunnsins er notað grunnviðmið neysluviðmiða Velferðarráðuneytisins auk húsaleigukostnaðar sem tekur hvort tveggja mið af fyrrnefndum neysluviðmiðum sem og leigu á stúdentagörðum háskólanna.

Grunnframfærsla LÍN

Í samræmi við ákvörðun stjórnar skal grunnframfærsla, sbr. gr. 3.1.1 í úthlutunarreglum LÍN, sýna lánsþörf námsmanns í leiguhúsnæði á mánuði á námstíma, sem telst samkvæmt núgildandi reglum almennt 9 mánuðir.

Í úthlutunarreglum LÍN er gert ráð fyrir að námsmenn geti verið með 750.000 kr. í árstekjur án þess að þær komi til skerðingar námslána. Við upptöku frítekjumarksins var miðað við eðlileg laun námsmanns yfir sumartímann og er því sú upphæð notuð til að áætla aðrar ráðstöfunartekjur en námslán þegar grunnframfærslan er reiknuð út.

Grunnframfærslan er þannig ákveðin sem 1/9 af mismuni framfærslugrunnsins og áðurgreindra ráðstöfunartekna, þ.e. 1/9 af 1.195.128 kr. (1.945.128- 750.000 = 1.195.128). Grunnframfærsla LÍN verður því 132.792 kr. skólaárið 2011-2012.

Um er að ræða 10% hækkun á grunnframfærslu frá skólaárinu 2010-2011.

Fylgiskjal II skólaárið 2011-2012

 

Framfærsla erlendis, hámark skólagjaldalána og hámarkstími til
tungumálanáms sem undirbúningsnáms
 

Land	Mynt	Grunn- framfærsla 2011-2012	Framfærsla á hverja lánshæfa ECTS-einingu	Hámark skólagjalda- lána	Hámarkstími í tungumála- námi
Argentína	USD	1.127	169	44.100	0,5 námsár
Austurríki	EUR	1.747	262	40.000	0,5 námsár
Ástralía	AUD	2.008	301	48.200
Bandaríkin A	USD	2.140	321	44.100
Bandaríkin B	USD	1.894	284	44.100
Belgía	EUR	1.218	183	40.000	0,5 námsár
Brasilía	USD	1.341	201	44.100	0.5 námsár
Búlgaría	EUR	1.161	174	40.000	1 námsár
Danmörk	DKK	9.660	1.449	295.000
Egyptaland	EUR	1.046	157	40.000	1,5 námsár
Eistland	EUR	1.161	174	40.000	1 námsár
England	GBP	1.181	177	27.400
London	GBP	1.313	197	27.400
Finnland	EUR	1.163	174	40.000	1 námsár
Frakkland	EUR	1.239	186	40.000	0,5 námsár
París	EUR	1.362	204	40.000	0,5 námsár
Grikkland	EUR	1.416	212	40.000	1 námsár
Holland	EUR	1.273	191	40.000	1 námsár
Hong Kong	USD	1.419	213	44.100	1,5 námsár
Indland	USD	1.155	173	44.100
Írska lýðveldið	EUR	1.402	210	40.000
Ísrael	EUR	1.123	168	40.000	1,5 námsár
Ítalía	EUR	1.483	222	40.000	0,5 námsár
Japan	JPY	210.934	31.640	4.560.000	1,5 námsár
Kanada	CAD	1.776	266	57.800
Kína	USD	1.419	213	44.100	1,5 námsár
Króatía	EUR	1.126	169	40.000	1 námsár
Kosta Ríka	USD	1.211	182	44.100	0,5 námsár
Kúba	USD	1.602	240	44.100	0,5 námsár
Kýpur	EUR	1.028	154	40.000	0,5 námsár
Lettland	EUR	1.161	174	40.000	1 námsár
Litháen	EUR	1.161	174	40.000	1 námsár
Lúxemborg	EUR	1.248	187	40.000	0,5 námsár
Malasía	USD	1.518	228	44.100
Malta	EUR	1.265	190	40.000
Mexíkó	USD	1.907	286	44.100	0,5 námsár
Norður–Írland	GBP	1.181	177	27.400
Noregur	NOK	10.078	1.512	301.000
Nýja–Sjáland	USD	1.971	296	48.950
Perú	USD	1.305	196	44.100	0,5 námsár
Portúgal	EUR	973	146	40.000	0,5 námsár
Pólland	EUR	1.161	174	40.000	1 námsár
Rúmenía	EUR	1.184	178	40.000	1 námsár
Rússland	EUR	1.192	179	40.000	1 námsár
Sam. arabísku furstadæmin	USD	1.415	212	44.100	1,5 námsár
Skotland	GBP	1.181	177	27.400
Slóvakía	EUR	1.126	169	40.000	1 námsár
Slóvenía	EUR	1.126	169	40.000	1 námsár
Spánn	EUR	1.293	194	40.000	0,5 námsár
Suður–Afríka	EUR	1.032	155	40.000
Suður-Kórea	USD	1.841	276	44.100	1,5 námsár
Sviss	CHF	2.864	430	57.700	0,5 námsár
Svíþjóð	SEK	10.765	1.615	359.000
Tékkland	EUR	1.184	178	40.000	1 námsár
Tyrkland	EUR	1.175	176	40.000	1 námsár
Tæland	EUR	973	146	40.000	1,5 námsár
Ungverjaland	EUR	1.442	216	40.000	1 námsár
Wales	GBP	1.181	177	27.400
Þýskaland	EUR	1.231	185	40.000	0,5 námsár
München	EUR	1.353	203	40.000	0,5 námsár

 

 

Fylgiskjal III

Sérnám á íslandi, sbr.1.2.2

Skóli/braut	Ólánshæf misseri	Fjöldi lánshæfra missera
Fjölbrauta-, iðn- og verkmenntaskólar
Iðngreinar
Grunnnám bíliðna	Ólánshæft	0
Bíliðngreinar	Ekkert	6
Grunnnám bygginga-/mannvirkjagerð	Ólánshæft	0
Húsa- og húsgagnasmíði	Ekkert	6
Málaraiðn	Ekkert	6
Múrsmíði	Ekkert	6
Fatatækni	1. og 2. misserið	2
Fataiðnbrautir	Ekkert	6
Grunnnám matvæla/veitinga	Ólánshæft	0
Matvæla- og veitingaiðngreinar	Ekkert	5-6
Grunnnám málmiðna	1. og 2. misserið	2
Málmiðngreinar	Ekkert	4
Grunnnám rafiðna	1. og 2. misserið	2
Rafiðngreinar	Ekkert	4
Gull- og silfursmíði	1. misserið	6
Hársnyrtibraut	1. misserið	6
Meistaranám	Ekkert	1-4
Pípulagnir	1. misserið	6
Símsmíði	1. misserið	6
Snyrtibraut	Almenna aðfararnámið	6
Upplýsinga- og fjölmiðlabraut	1. misserið	5
Annað starfsnám
Atvinnuflugmannsnám	Ekkert	2
Ferðamálanám	Verknámið	2
Félagsliðabraut	1. misserið	3
Heilsunudd	1. misserið	4
Flugumferðarstjóranám	Ekkert	1
Hljóðtækni	Ekkert	3
Heilbrigðisritarabraut	1. misserið	3
Leiðsögunám	Ekkert	2
Lyfjatæknabraut	Almenna aðfaran.	6
Læknaritarabraut	Starfsnámið	3
Margmiðlunarbraut	Ekkert	4
Matartæknanám	1. misserið	5
Sjúkraliðabraut	1. og 2. misserið	5
Tanntæknabraut	1. misserið	4
Tækniteiknun	1. og 2. misserið	4
Háskólasetur vestfjarða
Frumgreinasvið	1. misserið	3
Háskólinn á Bifröst
Frumgreinadeild	Ekkert	2
Háskólinn í Reykjavík
Frumgreinasvið	1. misserið	3
Isavia
Flugumferðarstjóranám	Ekkert	3
Keilir
Einkaþjálfari	Ekkert	2
Flugumferðarstjórn	Ekkert	1
Flugþjónn	Ekkert	2
Háskólabrú	Ekkert	3
Kvikmyndaskóli Íslands
Kvikmyndagerð	Ekkert	4
Ljósmyndaskólinn
Ljósmyndanám	Ekkert	5
Landbúnaðarháskóli Íslands
Blómaskreytingabraut	Ekkert	6
Búnaðarnám	Ekkert	4
Garð- og skógarpl.braut	Ekkert	6
Skógræktarbraut	Ekkert	6
Skrúðgarðyrkjubraut	Ekkert	6
Umhverfisbraut	Ekkert	6
Ylræktarbraut	Ekkert	6
Lögregluskólinn
Lögreglunám	Starfsnámið	2
Myndlistaskólinn á Akureyri
Myndlist	Ekkert	6
Grafísk hönnun	Ekkert	6
Myndlistarskólinn í Reykjavík
Mótun	Ekkert	4
Teikning	Ekkert	4
Textíl	Ekkert	4
Snyrti-Akademian
Snyrtifræði	Ekkert	5
Fótaaðgerðarfræði	Ekkert	3
Tónlistarskólar
Hljóðfæra- og söngn. eftir framh.próf	Ekkert	2-4
Kennaradeildir	Ekkert	2
Tækniskólinn
Skipstjórnarnám	1. og 2. misserið	6
Vélstjórnarbraut	1. og 2. misserið	8